11:04 | 16/01/2026
(TGĐA) - Năm 2025, Hollywood bước vào một giai đoạn mà chính các lãnh đạo studio cũng phải thừa nhận là “khó khăn nhất kể từ thập niên 1960” – nhận định được trích từ Variety trong báo cáo đầu quý I. Sau hai năm chật vật hậu đình công và chuỗi thất bại phòng vé kéo dài, ngành công nghiệp điện ảnh lớn nhất thế giới đang đối mặt với một thực tế phũ phàng: công thức từng làm nên đế chế tỷ đô không còn hiệu nghiệm. Khán giả không biến mất, nhưng họ đã thay đổi, và Hollywood thì chưa.
| Chung Chí Công mang hơi thở Hollywood vào bộ phim 'Cảm ơn người đã thức cùng tôi' | |
| Doanh thu phòng vé của 'Avatar 3' đang trên đà giảm sút |
Ở thời kỳ hoàng kim, chỉ cần một thương hiệu lớn, một trailer dồn dập hiệu ứng và vài tên tuổi lớn là đủ để kéo hàng triệu người đến rạp. Nhưng theo phân tích của The Hollywood Reporter vào tháng 2/2025, cả Marvel, DC lẫn các vũ trụ điện ảnh từng hùng mạnh đều rơi vào tình trạng “mất ma lực”, thậm chí những dự án từng được coi là “quân át chủ bài” cũng không còn tạo ra sự kiện văn hóa như trước. Việc lạm dụng mô hình kể chuyện ba hồi, nhân vật theo mẫu và sản xuất theo công thức khiến các studio bị mắc kẹt trong vòng lặp nhàm chán. Sự hoành tráng vẫn còn, nhưng cảm xúc không còn đọng lại. Khán giả ra rạp nhiều khi chỉ để xem “vì thói quen”, chứ không còn mong chờ điều kỳ diệu mà điện ảnh từng mang lại.
![]() |
Đáng nói hơn, năm 2025 là thời điểm hậu chấn của cuộc đình công lịch sử 2023 vẫn tiếp tục lan rộng. Theo Deadline, chi phí sản xuất tăng từ 20 – 25%, lịch quay bị xáo trộn, nhiều dự án bị hủy hoặc cắt giảm quy mô, khiến các hãng phim càng co mình về hướng an toàn: làm những gì đã quen, đã có thương hiệu, thay vì mạo hiểm theo đuổi ý tưởng mới. Điều này tạo ra nghịch lý: Hollywood mạnh nhất khi sáng tạo, nhưng lại đang vận hành bằng nỗi sợ rủi ro. Và khi mọi bộ phim đều phải đáp ứng những bảng KPI được thiết kế bởi phòng marketing, sản phẩm cuối cùng trở thành “thứ hàng đẹp nhưng vô hồn”, như bình luận của The Atlantic.
Trong khi đó, hành vi của khán giả toàn cầu đã thay đổi một cách quyết liệt. Báo cáo của Variety Intelligence Platform công bố tháng 1/2025 cho thấy thời lượng mà người trẻ dành cho TikTok, YouTube Shorts và game đã vượt xa thời gian họ dành cho phim điện ảnh. Không phải khán giả quay lưng với điện ảnh, mà họ đang chìm trong một hệ sinh thái giải trí đa dạng hơn bao giờ hết, nơi phim rạp phải cạnh tranh không chỉ với phim rạp, mà với hàng triệu video ngắn mới xuất hiện mỗi ngày. Khán giả cũng trở nên ít kiên nhẫn hơn, và yêu cầu cao hơn. Họ cần những câu chuyện thật sự chạm đến mình – điều mà các phim franchise dần đánh mất.
Theo khảo sát của Pew Research được THR trích dẫn, nhóm khán giả dưới 35 tuổi đặc biệt quan tâm đến những tác phẩm mang tính cá nhân, giàu chiều sâu, phản ánh đời sống và căn tính. Đó là lý do vì sao những bộ phim có câu chuyện độc đáo, thậm chí nhỏ bé như Past Lives, Aftersun hay trước đó là hiện tượng Everything Everywhere All at Once lại tạo được sức lan tỏa cảm xúc mạnh mẽ. Ngược lại, những bom tấn trăm triệu đô vẫn có thể thất bại nặng nề, bởi kỹ xảo không đủ bù cho sự thiếu thốn cảm xúc.
![]() |
Một lý do khác khiến Hollywood mất dần kết nối với trái tim khán giả là sự phụ thuộc quá mức vào tài sản trí tuệ (IP). Theo báo cáo của USC Annenberg, trong 10 năm qua, tỉ lệ phim nguyên tác của các studio lớn đã giảm gần 40%. Mỗi năm, Hollywood tung ra hàng chục phần phim tiếp theo, tiền truyện, ngoại truyện… nhưng càng nhiều thì càng loãng. Sự lặp lại này không chỉ làm khán giả mệt mỏi, mà còn khiến chính Hollywood quên mất điều từng làm nên sức mạnh của mình: khám phá cái mới. Giới phê bình gọi đây là “khủng hoảng sáng tạo có hệ thống”.
Tình thế bế tắc của Hollywood càng rõ hơn khi đặt trong bối cảnh thế giới. Khi Hollywood hụt hơi, các nền điện ảnh khác lại trỗi dậy mạnh mẽ. Sau thành công liên tiếp của loạt phim Hàn Quốc và các tựa phim Ấn Độ như RRR, Tollywood và Bollywood đều tiếp tục mở rộng sức ảnh hưởng. Nhiều tác phẩm châu Âu, đặc biệt là Pháp và Tây Ban Nha, cũng ghi dấu ấn đậm nét về ngôn ngữ điện ảnh và chiều sâu tác phẩm. The Guardian nhận định rằng: “Khán giả toàn cầu không còn chỉ trông đợi Hollywood để tìm kiếm cảm xúc”. Và đó là lời cảnh báo lớn nhất. Hollywood không chỉ cạnh tranh về doanh thu, mà đang bị cạnh tranh về cảm xúc – thứ từng là lợi thế lớn nhất của họ.
![]() |
Điều nghịch lý là Hollywood không hề thiếu nhân tài hay công nghệ; cái họ thiếu là niềm tin để đặt cược vào những câu chuyện tử tế. Nhiều đạo diễn trẻ có tiềm năng nhưng khó chen chân vào hệ thống studio truyền thống, nơi ưu tiên được dành cho các dự án “chắc thắng”. Các nhà sản xuất độc lập dần chuyển sang hợp tác với châu Âu hoặc các nền tảng streaming, nơi họ có không gian sáng tạo lớn hơn. Không phải ngẫu nhiên mà các nền tảng như Netflix, Apple TV+ hay A24 đang trở thành “ngôi nhà mới” cho các dự án giàu cảm xúc. Mặc dù streaming cũng đang đối mặt với bài toán riêng, nhưng không thể phủ nhận rằng họ đã góp phần tạo ra những tác phẩm chạm tới trái tim khán giả theo cách mà Hollywood truyền thống đang chật vật tìm lại.
Trong bối cảnh ấy, Hollywood bắt đầu phải tự đặt câu hỏi: điều gì mới thật sự khiến khán giả bỏ tiền và thời gian đến rạp? Câu trả lời, theo nhà phân tích Paul Dergarabedian (Comscore) trong bài phỏng vấn được Variety trích dẫn, là “câu chuyện”. Không phải câu chuyện theo công thức, mà là câu chuyện chân thật, có nhịp đập cảm xúc, có điểm nhìn độc đáo. Những bộ phim thành công nhất của thập niên gần đây đều chung một điểm: chúng mang lại trải nghiệm con người. Hollywood từng là bậc thầy trong việc kể những câu chuyện ấy – nhưng giờ đây, để lấy lại vị thế, họ phải quay về gốc rễ.
![]() |
Sự bế tắc của Hollywood năm 2025 không đến từ việc khán giả khó tính hơn, mà từ việc Hollywood đã quên cách để chạm vào cảm xúc khán giả. Khi phim chỉ còn là sản phẩm công nghiệp, còn kịch bản chỉ là bản thảo phục vụ doanh thu, trái tim của khán giả không thể rung động. Nhưng lịch sử Hollywood cũng chứng minh: ngành công nghiệp này luôn biết cách tái sinh sau khủng hoảng. Sau sự sa sút của thập niên 1960 là thời kỳ hoàng kim của New Hollywood, sau sự trì trệ của đầu thập niên 2000 là cuộc bùng nổ của phim siêu anh hùng. Vấn đề là Hollywood có dám thay đổi hay không.
Năm 2025 có thể sẽ được nhớ như một giai đoạn khủng hoảng. Nhưng cũng có thể trở thành thời điểm bản lề cho sự hồi sinh. Điều Hollywood cần tìm lại không phải là phép màu kỹ xảo hay chiến thuật marketing, mà chính là điều tưởng như đơn giản nhất: kể một câu chuyện chạm đến trái tim con người. Khi đó, khán giả sẽ quay lại – không phải vì thói quen, mà vì họ thật sự muốn được tin tưởng, được xúc động và được sống trong những thế giới mà điện ảnh mang tới. Nếu Hollywood làm được điều ấy, hành trình trở về trái tim khán giả sẽ không còn là bế tắc, mà là khởi đầu của một chương mới.
| Chung Chí Công mang hơi thở Hollywood vào bộ phim 'Cảm ơn người đã thức cùng tôi' | |
| Doanh thu phòng vé của 'Avatar 3' đang trên đà giảm sút |
P.V
Đường dẫn: https://thegioidienanh.vn/nhin-lai-hien-trang-hollywood-2025-be-tac-tim-toi-trai-tim-khan-gia-86344.html
© Copyright 2022 Hội điện ảnh Việt Nam