Tính nữ trong điện ảnh Việt đã thực sự sâu sắc?

	Các nhà làm phim Việt… nói gì về A.I và tương lai của điện ảnh trong nước
	‘Chiến Nam: Ve sầu thoát xác’: Lần đầu võ đạo pháp lên phim Việt

Phim gia đình và tâm lý xã hội: Từ áp lực đến phản kháng

Các bộ phim của Trấn Thành như Nhà bà Nữ và Mai đại diện cho dòng phim gia đình và tâm lý xã hội – nơi phụ nữ thường là trụ cột, nhưng cũng là nạn nhân của hệ thống gia trưởng truyền thống. Trong Nhà bà Nữ, nhân vật bà Nữ (Lê Giang) là một người mẹ đơn thân, chủ quán bánh canh cua, gồng gánh kinh tế và kiểm soát con cái một cách khắc nghiệt do tổn thương từ quá khứ bị chồng phụ bạc. Bà đại diện cho hình ảnh phụ nữ Việt Nam ở tầng lớp lao động: mạnh mẽ, quyết đoán, nhưng cũng đầy mâu thuẫn nội tâm – từ việc cấm cản con gái út Ngọc Nhi (Uyển Ân) yêu đương đến sự thất vọng với đàn ông. Phim chạm đến chủ đề nữ quyền khi khắc họa sự phản kháng của thế hệ trẻ: Ngọc Nhi lén lút yêu và mang thai, thể hiện khát khao tự do khỏi sự kiểm soát của mẹ. Tuy nhiên, sự miêu tả bà Nữ với ngôn từ thô lỗ, chửi bới liên tục đã bị chỉ trích là làm xấu hình ảnh phụ nữ miền Nam. Điều này phản ánh hạn chế: phim ưu tiên yếu tố hài hước thương mại, khiến tính nữ bị giản lược thành "mẹ hổ" hoặc "người phụ nữ khổ sở", thiếu khám phá tâm lý sâu hơn về nữ quyền.

Mai - một trong những phim đậm tính nữ nhất của màn ảnh Việt

Tương tự, Mai tiếp tục chủ đề này với nhân vật Mai (Phương Anh Đào) – một phụ nữ làm nghề massage, đối mặt với nghèo khó, định kiến xã hội và tình yêu muộn màng. Phim khắc họa Mai như biểu tượng của sự kiên cường: cô tự lập, hy sinh cho gia đình, và dám theo đuổi hạnh phúc cá nhân. Đây là bước tiến so với các phim trước, nơi phụ nữ không còn chỉ là "nạn nhân" mà trở thành trung tâm câu chuyện, phản ánh thực tế phụ nữ Việt đương đại – những người gánh vác kinh tế gia đình giữa đô thị hóa. Tuy nhiên, kịch bản vẫn rơi vào motif quen thuộc: phụ nữ phải chịu đựng để "được cứu vớt" bởi tình yêu, thiếu chiều sâu về sự tự cường độc lập mà không cần nam giới.

Phim kinh dị và hành động: Từ nạn nhân đến anh hùng

Dòng phim kinh dị và hành động gần đây như Quỷ nhập tràng và Tử chiến trên không mang đến hình ảnh phụ nữ chủ động hơn, nhưng vẫn bị ràng buộc bởi định kiến. Trong Quỷ nhập tràng, Khả Như đóng vai chính – một phụ nữ đối mặt với yếu tố siêu nhiên, kết hợp hài hước và kinh dị.

Phim khai thác tính nữ qua lăng kính "mẹ hổ" hoặc "người phụ nữ mạnh mẽ trước ma quỷ", nhưng thiếu chiều sâu tâm lý, thường dùng phụ nữ làm "mồi nhử" cho yếu tố jumpscare thay vì khám phá nỗi sợ nội tại như mất mát gia đình hay áp lực xã hội.

Kaity Nguyễn trong phim Tử chiến trên không

Ngược lại, và Tử chiến trên không – lấy cảm hứng từ sự kiện không tặc thực tế – nổi bật với vai Trinh của Kaity Nguyễn: một nữ tiếp viên hàng không kiên cường, không chỉ là nạn nhân mà còn là cầu nối cứu sống mọi người. Trinh thể hiện sự mong manh xen lẫn dũng cảm, thích nghi nhanh chóng trong tình huống sinh tử, phản ánh sự tiến bộ trong việc đặt phụ nữ vào vai anh hùng hành động – một thể loại vốn nam tính hóa ở Việt Nam.

Phim hài lãng mạn: Tình chị em và tự chủ

Nụ hôn bạc tỷ của Thu Trang đại diện cho dòng hài lãng mạn, tập trung vào tình chị em và sự tự chủ của phụ nữ. Nhân vật Kiều (Thu Trang) là người chị mạnh mẽ, "báo đời", bảo vệ em gái Vân (Đoàn Thiên Ân) – một cô gái thông minh, tự lập nhưng rơi vào tình tay ba. Phim khai thác sâu sắc tình cảm gia đình, nơi phụ nữ không chỉ là đối tượng tình yêu mà còn là trụ cột cảm xúc, dám làm chủ cuộc đời. Vân đại diện cho thế hệ trẻ: xinh đẹp, tự chủ, nhưng phải đối mặt với định kiến "cặp đại gia" để thoát nghèo. Đây là điểm sáng, khi phim tránh motif "cô bé lọ lem" và nhấn mạnh sự hỗ trợ lẫn nhau giữa phụ nữ. Tuy nhiên, kết thúc mơ hồ và yếu tố hài "nhạt" khiến tính nữ chưa thực sự bùng nổ, thường bị cuốn vào twist thương mại thay vì khám phá nội tâm.

Phim Nụ hôn bạc tỷ

Trong các phim khác như Gái già lắm chiêu (series với Kaity Nguyễn), tính nữ được nâng tầm qua hình ảnh phụ nữ quyền lực, tham vọng, nhưng vẫn vướng vào định kiến "phụ nữ thành công phải hy sinh tình cảm".

Dòng phim chiến tranh: Tính nữ lãng mạn, kiên cường và biểu tượng

Khi nói về tính nữ trong điện ảnh Việt, không thể bỏ qua dòng phim chiến tranh – nơi phụ nữ thường được khắc họa với vẻ đẹp sử thi, gắn bó sâu sắc với lịch sử dân tộc. Hai tác phẩm gần đây nhất là Đào, Phở và Piano (2023/2024, Phi Tiến Sơn) và Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối (2025, Bùi Thạc Chuyên) đã mang đến những hình ảnh phụ nữ đầy cảm xúc.

Phim Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối

Đào, Phở và Piano tái hiện 60 ngày đêm khốc liệt bảo vệ Thủ đô 1946 – 1947, với những con người bình dị ở lại khu phố cổ: cô gái bán hoa đào, người bán phở, ông họa sĩ, cậu bé đánh giày.. Nhân vật nữ chính (Cao Thùy Linh) đại diện cho người phụ nữ Hà Nội: dịu dàng, kiên cường, sẵn sàng hy sinh tình yêu cá nhân vì nghĩa lớn. Tuy nhiên, tính nữ vẫn bị giới hạn trong khuôn khổ tuyên truyền: phụ nữ chủ yếu là “người ở lại”, hy sinh thầm lặng, thiếu xung đột nội tâm sâu sắc hay góc nhìn cá nhân độc lập.

Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối đưa khán giả xuống lòng đất Củ Chi năm 1967, nơi đội du kích bảo vệ chiến sĩ tình báo giữa bom đạn Mỹ. Các nhân vật nữ (Diễm Hằng Lamoon, Hồ Thu Anh) không chỉ là vợ, mẹ ở hậu phương mà tham gia trực tiếp chiến đấu: bò địa đạo, vận chuyển vũ khí, đối mặt thiếu thốn và cái chết. Họ là “mặt trời trong bóng tối” – biểu tượng cho hy vọng, sức sống giữa không gian tối tăm, khắc nghiệt. Phim nâng tầm tính nữ từ vai trò truyền thống sang anh hùng thực thụ, với những cảnh chiến đấu chân thực và tình đồng chí đồng đội sâu sắc. Doanh thu vượt 172 tỷ đồng cho thấy khán giả đánh giá cao giá trị lịch sử và sự kiên cường ấy. Tính nữ trong phim giảm màu sắc tuyên truyền mạnh: khám phá nội tâm phức tạp như nỗi sợ hãi, tình yêu, mâu thuẫn giới tính trong chiến tranh, tạo nên sự khác biệt so với các phim chiến tranh cách mạng về trước.

	Các nhà làm phim Việt… nói gì về A.I và tương lai của điện ảnh trong nước
	‘Chiến Nam: Ve sầu thoát xác’: Lần đầu võ đạo pháp lên phim Việt