'Kpop Demon Hunters' và sự hồi sinh của làn sóng Hàn

	Điện ảnh Hàn Quốc đối mặt với khó khăn nhất trong nhiều thập niên qua
	'K-Pop Demon Hunters' làm nên lịch sử tại Grammy 2026

Vào dịp Halloween vừa qua, một cảnh tượng kỳ lạ đã diễn ra ở nhiều khu phố Mỹ. Bên cạnh những đứa trẻ hóa trang thành siêu anh hùng hoặc nhân vật hoạt hình, một số lại hóa trang thành các nhân vật trong bộ phim hoạt hình KPop Demon Hunters, hát những ca khúc của nhóm ca này khi đi gõ cửa từng nhà xin kẹo. Điều đáng chú ý không phải là những đứa trẻ mà là cả cha mẹ và hàng xóm của chúng cũng biết những bài hát đó. KPop Demon Hunters đã giành được hai giải thưởng tại Lễ trao giải Quả cầu vàng lần thứ 83 (2026), chiến thắng hạng mục Phim hoạt hình xuất sắc nhất và giải Ca khúc gốc hay nhất cho Golden.

Hiện tượng toàn cầu này thu hút hơn 541 triệu giờ xem trên toàn thế giới đã đánh bại Arco, Demon Slayer: Kimetsu no Yaiba Infinity Castle, Elio, Little Amelie (the Character of Rain) và Zootopia 2 trong hạng mục phim hoạt hình. Với thành tích ấn tượng về mặt nghệ thuật và doanh thu phòng vé, chiến thắng kép này đến ngay sau khi bộ phim được trình chiếu tại Lễ trao giải Critics' Choice Awards, nơi nó cũng giành được giải Phim hoạt hình xuất sắc nhất và Bài hát hay nhất.

Tại lễ trao giải Quả cầu Vàng tại khách sạn Beverly Hilton ở Los Angeles, EJAE, nhạc sĩ người Mỹ gốc Hàn sáng tác nhạc cho bộ phim và là giọng hát của nhân vật chính Rumi, đã có bài phát biểu nhận giải đầy xúc động. “Sự từ chối là một hướng đi mới, vì vậy đừng bao giờ bỏ cuộc - bà nói, trước khi trích dẫn lời bài hát của chính mình - Không bao giờ là quá muộn để tỏa sáng vì bạn sinh ra để vậy”. Đạo diễn Maggie Kang bộc bạch trên sân khấu nhận giải: “Thông qua bộ phim này, chúng tôi thực sự muốn khắc họa các nhân vật nữ theo cách mà chúng ta biết về phụ nữ. Đó là những người phụ nữ mạnh mẽ và táo bạo”. Đồng đạo diễn Appelhans gọi bộ phim là “một bức thư tình gửi đến âm nhạc như một sức mạnh có thể kết nối chúng ta để giúp chúng ta nhìn thấy một loại nhân tính chung nào đó”. KPop Demon Hunters đã đủ điều kiện được đề cử Oscar sau khi được chiếu giới hạn tại các rạp ở New York, Los Angeles và San Francisco (Mỹ) theo đúng quy định của giải. Bộ phim đánh dấu bước chuyển mình mang tính biểu tượng từ “văn hóa K-pop” sang kỷ nguyên “Koreanism”, một khái niệm sơ khai mà chỉ có một số ít người thử định nghĩa. “Định nghĩa của tôi về ‘Chủ nghĩa Hàn’ cũng tương đồng với Japonism (chủ nghĩa Nhật Bản) vào thế kỷ 19. Nó cho rằng văn hóa Hàn Quốc không nên chỉ được tiêu thụ như một làn sóng (wave), mà nên trở thành một hệ thống định hình thị hiếu và giá trị toàn cầu, một hệ thống mà văn hóa Hàn Quốc ảnh hưởng đến văn hóa và kinh tế toàn cầu như một tài sản được chấp nhận rộng rãi, tạo ra không chỉ quyền lực mềm mà cả lợi nhuận kinh tế” – nhà báo Sung Soo Eric Kim viết trên bản tin Yonhap.

K-pop đã lan ra toàn cầu nhưng phải có chiến lược mới để tồn tại

Các chuyến lưu diễn vòng quanh thế giới của các nhóm K-pop đều cháy vé. Nhiều bài hát đứng đầu bảng xếp hạng. Tuy nhiên, phần lớn thành công đó vẫn tập trung ở khán giả trẻ tuổi và người hâm mộ kiên trì. Còn đối với nhiều khán giả trung niên và lớn tuổi, dù biết K-pop nhưng họ không tham gia đúng nghĩa, giống như những xu hướng nhạc pop thoáng qua khác. Rõ ràng, K-pop chưa hoàn toàn đi vào cuộc sống hàng ngày của số đông. Nếu ca sĩ Psy mở ra cánh cửa cho K-pop trên nền tảng YouTube và hệ thống tôn sùng thần tượng giúp nó phát triển, thì KPop Demon Hunters đã đưa K-pop vượt qua ranh giới thế hệ. Sự xuất hiện của nhóm ca trong cuộc diễu hành Macy's ở New York chỉ mang tính biểu tượng, còn sự thay đổi quan trọng hơn lại diễn ra âm thầm trong các gia đình và khu phố Mỹ. “Thông qua trẻ em, K-pop đã đi vào các gia đình Mỹ. Khi trẻ em hát theo bộ phim trong nhà mình, nó đã vượt qua các thế hệ. Đây không chỉ là một bản hit khác mà là thời điểm K-pop bắt đầu xuất hiện lại trong cuộc sống hàng ngày” - Sung Soo Eric Kim nhấn mạnh. Đó là lý do tại sao KPop Demon Hunters vừa là một câu chuyện thành công khác vừa là “sự khởi đầu của sự lan tỏa văn hóa thực sự, một sự lan tỏa đang biến văn hóa Hàn Quốc thành một chế độ quyền lực kinh tế bền vững”. Tuy nhiên, KPop Demon Hunters cũng đặt ra một câu hỏi quan trọng. Không phải nó có thành công không mà là có phải là sản phẩm “thuần Hàn” không? Và quan trọng hơn, liệu sự khác biệt đó còn cần thiết? KPop Demon Hunters được phân phối bởi Netflix và được sản xuất bởi Sony Pictures Animation. Cấu trúc toàn cầu cho phép bộ phim lan tỏa ra toàn thế giới nhưng lại không mang lại quyền sở hữu, tài chính và phân phối vào tầm kiểm soát hoàn toàn của Hàn Quốc dù trong kỷ nguyên toàn cầu, “Chủ nghĩa Hàn” không nhất thiết phải tạo ra tất cả nội dung Hàn.

Trung thực mà nói, Hàn Quốc vẫn còn yếu về mặt cấu trúc trong việc kiểm soát quyền sở hữu và phân phối toàn cầu, đặc biệt là những nội dung sống nhờ màn hình. Nhật Bản là một ví dụ so sánh quý giá. Dựa trên di sản của “Chủ nghĩa Nhật” trong thế kỷ 19 (khi thẩm mỹ Nhật Bản định hình lại nghệ thuật phương Tây và ảnh hưởng đến các họa sĩ như Vincent van Gogh) Nhật Bản chọn theo đuổi chiến lược thống trị văn hóa thông qua các tác phẩm của riêng mình. Đến thập niên 1990, các phim hoạt hình Nhật của Studio Ghibli và các trò chơi Nhật như Super Mario của Nintendo đã cho phép nước Nhật đạt được ảnh hưởng văn hóa toàn cầu thông qua nội dung trực tiếp tạo ra và sở hữu. Bước sang thế kỷ 21, các công ty giải trí Nhật Bản bắt đầu chuyển hướng chiến lược. Thay vì chỉ dựa vào các sản phẩm “made in Japan”, người Nhật bắt đầu kiểm soát các phân khúc lớn hơn của chuỗi giá trị văn hóa toàn cầu, từ tài chính, phân phối sang quản lý sở hữu trí tuệ các nội dung lưu hành toàn cầu. Chiến lược phát triển và nuôi dưỡng “Chủ nghĩa Hàn” có thể học bài học này. Trong thời đại hiện nay, việc nội dung được sản xuất tại Hàn Quốc hay bên ngoài không trở nên ít quan trọng so với khả năng kiểm soát quyền sở hữu và thu lợi nhuận từ các nội dung văn hóa. Mục tiêu cuối cùng của “Chủ nghĩa Hàn” không phải là sự thống trị văn hóa của các nghệ sĩ và tài năng Hàn Quốc trong việc sáng tạo nội dung mà mục tiêu là tạo ra một hệ thống trong đó các nhà sáng tạo toàn cầu có thể tham gia sản xuất nội dung văn hóa K-pop, trong khi Hàn Quốc vẫn giữ đáng kể quyền sở hữu, quản trị và kiểm soát kinh tế. Nói cho rõ hơn, định hình tầm nhìn chiến lược là quyền sở hữu và kiểm soát của Hàn Quốc đối với nội dung văn hóa Hàn toàn cầu, chứ không chỉ nội dung do người Hàn sản xuất. Nhìn theo hướng này, KPop Demon Hunters vừa là một chiến thắng vừa là một lời cảnh báo. Khi ảo tưởng về thành công phai nhạt dần, Hàn Quốc sẽ phải suy nghĩ lại chiến lược văn hóa và công nghiệp giải trí của mình. Định hình kỷ nguyên “Chủ nghĩa Hàn” không chỉ là một “sức mạnh mềm” mà còn là một động lực bền vững cho tăng trưởng kinh tế trong tương lai.

	Điện ảnh Hàn Quốc đối mặt với khó khăn nhất trong nhiều thập niên qua
	'K-Pop Demon Hunters' làm nên lịch sử tại Grammy 2026