11:00 | 24/05/2026
(TGĐA) - Ở tuổi 55, Matt Damon bước vào vai Odysseus trong bom tấn thần thoại The Odyssey của Christopher Nolan. Sau hơn ba thập niên đi qua Hollywood, tài tử từng là biểu tượng của thế hệ diễn viên Mỹ cuối cùng vẫn giữ hình ảnh một “người thường” giữa nền công nghiệp ngày càng hào nhoáng và ồn ào.
Có những ngôi sao Hollywood được nhớ đến bằng hào quang, có những người tồn tại bằng scandal, và cũng có những diễn viên gần như trở thành một phần của ký ức điện ảnh đại chúng. Matt Damon thuộc nhóm thứ ba. Suốt hơn ba thập niên, anh đi qua Hollywood với dáng vẻ của một người đàn ông bình thường: không quá ồn ào, không cố tạo thần thoại quanh bản thân, nhưng luôn xuất hiện đúng lúc trong những bộ phim định hình từng giai đoạn của điện ảnh Mỹ.
Năm 2026, Damon trở lại tâm điểm khi đảm nhận vai Odysseus trong The Odyssey – dự án thần thoại sử thi được đạo diễn Christopher Nolan thực hiện bằng công nghệ IMAX mới. Bộ phim dự kiến ra mắt tháng 7/2026, quy tụ dàn diễn viên lớn gồm Tom Holland, Anne Hathaway, Zendaya hay Robert Pattinson.
Với nhiều khán giả, việc Damon vào vai Odysseus không đơn thuần là một lựa chọn ngôi sao. Nó giống như một vòng khép lại của một hành trình dài: từ cậu sinh viên Harvard bỏ dở giấc mơ học thuật để theo điện ảnh, trở thành gương mặt đại diện cho kiểu anh hùng Mỹ hiện đại – thông minh, mệt mỏi, đầy hoài nghi nhưng luôn cố bước tiếp.
Sinh năm 1970 tại Massachusetts, Damon lớn lên trong một gia đình trung lưu sau khi cha mẹ ly hôn. Tuổi thơ không quá đặc biệt, ngoại trừ tình bạn với cậu hàng xóm tên Ben Affleck. Hai thiếu niên mê phim ảnh ấy từng cùng nhau đi casting quảng cáo, cùng mơ về Hollywood trong khi chưa ai thật sự biết con đường ấy sẽ dẫn tới đâu.
![]() |
| Matt Damon |
Những năm đầu thập niên 1990, Damon xuất hiện lẻ tẻ trong vài phim nhỏ, thường đóng vai phụ mờ nhạt. Anh từng học Đại học Harvard ngành văn chương Anh, nhưng bỏ dở chỉ còn vài tín chỉ trước khi tốt nghiệp. Thứ kéo Damon rời khỏi giảng đường là kịch bản anh viết chung với Affleck – một câu chuyện về thiên tài toán học cô độc mang tên Good Will Hunting.
Khi bộ phim ra mắt năm 1997, Hollywood gần như bất ngờ. Hai chàng trai chưa đầy 30 tuổi không chỉ viết kịch bản mà còn tự đóng chính. Phim thắng Oscar Kịch bản gốc xuất sắc, biến Damon và Affleck thành hiện tượng. Đó cũng là thời điểm điện ảnh Mỹ tìm thấy một kiểu nam chính mới: không cơ bắp như thế hệ hành động thập niên 1980, cũng không hào nhoáng kiểu tài tử cổ điển, mà gần gũi, dễ tin và mang nhiều tổn thương nội tâm hơn.
Sau Saving Private Ryan, Damon dần trở thành cái tên được săn đón. Nhưng bước ngoặt lớn nhất đến từ loạt The Bourne Identity và các phần tiếp theo. Trong vai Jason Bourne – sát thủ mất trí nhớ bị chính hệ thống săn đuổi – Damon tạo ra mẫu anh hùng hành động hoàn toàn khác Hollywood trước đó.
Anh không phải kiểu nhân vật bất khả chiến bại. Bourne luôn thở dốc, bị thương, loạng choạng và tồn tại bằng bản năng sinh tồn. Phong cách quay cầm tay, các pha đánh cận chiến thực tế và tiết tấu gấp gáp của loạt phim sau này ảnh hưởng trực tiếp tới hàng loạt thương hiệu hành động khác, từ Casino Royale tới Taken.
![]() |
Thành công ấy biến Damon thành một trong những tài tử hiếm hoi vừa được giới phê bình công nhận vừa có khả năng bảo chứng phòng vé. Tuy nhiên, điều khiến anh khác nhiều ngôi sao cùng thời là sự linh hoạt trong lựa chọn vai diễn.
Anh có thể xuất hiện trong các phim thương mại như Ocean's Eleven, rồi ngay sau đó đóng một nhân vật nhiều lớp trong The Talented Mr. Ripley. Damon cũng không ngại trở thành “người thường” giữa các đạo diễn lớn: một phi hành gia bị bỏ quên trên sao Hỏa trong The Martian, nhà khoa học mắc kẹt trong khủng hoảng đạo đức ở Oppenheimer, hay người cha bất lực trong Stillwater.
Nhiều năm qua, Damon thường được xem là “ngôi sao cuối cùng của Hollywood cổ điển”. Anh không sống bằng scandal, ít xuất hiện trên mạng xã hội và hiếm khi cố biến đời tư thành công cụ quảng bá. Trong một nền công nghiệp ngày càng phụ thuộc vào thương hiệu cá nhân và hiệu ứng viral, Damon vẫn giữ hình ảnh của một diễn viên ưu tiên tác phẩm hơn sự chú ý.
Điều đó phần nào lý giải vì sao Christopher Nolan chọn anh cho vai Odysseus. Trong thần thoại Hy Lạp, Odysseus không phải chiến binh mạnh nhất, mà là người thông minh nhất – một kẻ sống sót nhờ trí tuệ, sự kiên nhẫn và khả năng chịu đựng. Đây cũng là dạng nhân vật Damon theo đuổi suốt sự nghiệp.
Theo các thông tin ban đầu, The Odyssey được quay hoàn toàn bằng công nghệ IMAX mới, tái hiện hành trình kéo dài 10 năm của Odysseus sau chiến tranh thành Troy. Bộ phim sẽ khai thác các biểu tượng nổi tiếng như Cyclops, Sirens hay phù thủy Circe.
Damon cho biết anh xem đây như “bộ phim cuối cùng của đời mình”, bởi những vai sử thi quy mô lớn dành cho một diễn viên ngoài 50 tuổi không còn nhiều ở Hollywood hiện đại.
Phát biểu ấy phản ánh vị thế đặc biệt của Damon lúc này. Ở tuổi 55, anh không còn đóng vai chàng trai trẻ nổi loạn. Thay vào đó, anh bước vào giai đoạn của những nhân vật mang sức nặng thời gian: đàn ông trung niên đối diện thất bại, chiến tranh, sự cô độc và cảm giác lạc lối.
Odysseus, xét cho cùng, cũng là một người như thế.
Ông không phải vị thần bất tử. Ông là người đàn ông đi qua quá nhiều cuộc chiến để có thể trở về nguyên vẹn. Hành trình của Odysseus không chỉ là chuyến phiêu lưu thần thoại, mà còn là câu chuyện về sự mỏi mệt của một con người cố tìm lại mái nhà sau khi thế giới đã thay đổi.
![]() |
| The Odyssey |
Đó là kiểu cảm xúc Damon ngày càng thể hiện rõ trong các vai diễn gần đây. Gương mặt anh giờ đây mang nhiều nếp nhăn hơn, ánh mắt bớt sắc lạnh hơn thời Jason Bourne, nhưng đổi lại là chiều sâu mà không phải tài tử nào cũng có được khi bước qua tuổi trung niên.
Ở Hollywood, nhiều diễn viên cố níu kéo tuổi trẻ bằng các thương hiệu siêu anh hùng hoặc hình ảnh bất biến. Damon chọn cách khác. Anh chấp nhận già đi trên màn ảnh. Có lẽ vì vậy, khán giả vẫn nhìn thấy ở anh sự đáng tin – điều ngày càng hiếm trong nền công nghiệp điện ảnh hiện đại.
Sự nghiệp của Damon cũng phản ánh phần nào biến chuyển của Hollywood suốt 30 năm qua. Anh bắt đầu từ thời kỳ điện ảnh còn bị chi phối bởi các hãng phim lớn, trưởng thành trong kỷ nguyên DVD và phòng vé toàn cầu, rồi tiếp tục tồn tại giữa thời đại streaming cùng các vũ trụ điện ảnh. Nhiều ngôi sao cùng thế hệ đã mất dần vị trí, nhưng Damon vẫn hiện diện nhờ khả năng thích nghi.
Không phải lúc nào anh cũng thành công. Damon từng tham gia những dự án gây tranh cãi như The Great Wall hay bị chỉ trích vì vài phát ngôn thiếu tinh tế. Tuy nhiên, khác với nhiều ngôi sao Hollywood dễ bị hình ảnh truyền thông nuốt chửng, Damon thường quay trở lại bằng chính công việc diễn xuất.
Có lẽ bởi bản chất anh chưa bao giờ cố trở thành “huyền thoại”. Damon luôn mang cảm giác của một diễn viên lao động: đọc kịch bản, học thoại, quay phim rồi bước tiếp sang dự án khác. Anh ít tạo ra khoảng cách với khán giả, cũng không xây dựng vẻ bí hiểm kiểu minh tinh cổ điển.
Trong nhiều cuộc phỏng vấn, Damon nói điều khiến anh hạnh phúc nhất là được làm phim với bạn bè và cộng sự thân thiết. Đó cũng là lý do anh nhiều lần tái hợp Nolan, Steven Soderbergh hay Affleck. Hollywood của Damon vì thế không chỉ là ngành công nghiệp, mà còn là mạng lưới của những cộng tác lâu năm.
Khi những hình ảnh đầu tiên của The Odyssey xuất hiện, nhiều khán giả nhận xét Damon trông giống một chiến binh đã đi quá xa khỏi quê hương. Bộ râu bạc, ánh mắt mỏi mệt và thân hình săn chắc nhưng không còn trẻ trung tạo cho Odysseus vẻ trần trụi hiếm thấy ở phim bom tấn hiện đại.
Có thể bộ phim của Nolan sẽ tiếp tục gây tranh luận như nhiều tác phẩm trước đây của ông. Nhưng riêng với Damon, vai diễn này dường như mang ý nghĩa đặc biệt. Sau hàng chục năm làm người hùng hành động, thiên tài toán học, phi hành gia hay điệp viên, anh giờ trở thành biểu tượng của một người đàn ông cố tìm đường trở về nhà.
Và biết đâu, đó cũng là hành trình của chính Matt Damon – một ngôi sao Hollywood đã đi rất xa, nhưng vẫn giữ được dáng vẻ bình thường của chàng trai từng viết kịch bản trong căn hộ nhỏ cùng bạn thân năm nào.
| Ben Affleck giải thích vì sao là ngôi sao ít bạn bè nhất Hollywood | |
| 'The Odyssey' ra mắt trailer mới: Matt Damon đánh nhau với người khổng lồ, lưu lạc trên hòn đảo của Charlize Theron |
P.V
Đường dẫn: https://thegioidienanh.vn/matt-damon-va-chuyen-hai-trinh-cuoi-cung-88187.html
© Copyright 2022 Hội điện ảnh Việt Nam