'Thị trấn yên tĩnh': Bộ phim châm biếm sắc sảo của điện ảnh Việt trở lại tại DANAFF IV

	'Bố già' và loạt tác phẩm kinh điển của điện ảnh Mỹ trình chiếu tại DANAFF IV
	Ji Chang Wook đến Việt Nam tham dự Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ 4 - DANAFF IV

Trong chương trình “Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm Đổi mới” tại Liên hoan Phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV), Thị trấn yên tĩnh là một trong những tác phẩm tiêu biểu được lựa chọn trình chiếu. Bộ phim của đạo diễn Lê Đức Tiến ra đời năm 1986, đúng vào thời điểm đất nước bắt đầu bước vào công cuộc Đổi mới. Vì thế, tác phẩm không chỉ có ý nghĩa như một bộ phim châm biếm xã hội, mà còn phản ánh sự thay đổi trong cách điện ảnh Việt nhìn vào đời sống.

Câu chuyện của Thị trấn yên tĩnh bắt đầu từ một vụ tai nạn của cán bộ cấp cao. Sự việc tưởng như chỉ là một biến cố bất ngờ lại nhanh chóng kéo cả thị trấn vào vòng xoáy rối ren. Người lo giữ thành tích, người tìm cách né trách nhiệm, người chỉ chăm chăm bảo vệ vị trí của mình thay vì đối diện với hậu quả. Trong khi Chủ tịch huyện Dương mải mê với những khẩu hiệu sáo rỗng, ông Khánh - Phó giám đốc bệnh viện lại tìm mọi cách thoát thân vì sợ liên lụy.

Từ một tình huống không quá lớn, bộ phim mở ra bức tranh đầy châm biếm về bộ máy chính quyền địa phương thời bấy giờ. Trước Đổi mới, xã hội trong nhiều năm vận hành theo cơ chế bao cấp, hình thành nên tư duy thành tích hão, thói quen báo cáo đẹp và tâm lý né tránh va chạm dần ăn sâu vào không ít cơ quan, đơn vị. Khi mọi thứ bị bó trong khuôn mẫu và các khẩu hiệu, con người cũng dễ hình thành thói quen làm việc để giữ ghế, giữ danh, giữ vẻ ngoài yên ổn hơn là giải quyết vấn đề thật sự. Thị trấn yên tĩnh chạm đúng vào căn bệnh “nan y” ấy.

Điều đáng nói là bộ phim không phê phán bằng giọng điệu nặng nề. Tác phẩm chọn tiếng cười trào phúng để bóc tách những điều rất khó nói trong đời sống. Các nhân vật không nhất thiết hiện lên như người xấu rõ ràng. Họ vẫn nói những điều nghe có vẻ đúng, vẫn nhân danh tập thể, trách nhiệm hay thành tích. Nhưng chính cách họ phản ứng trước biến cố lại phơi bày sự ích kỷ, sợ trách nhiệm và những thói quen méo mó đã tồn tại quá lâu trong bộ máy. Cái sắc sảo của phim nằm ở chỗ đó, khi để khán giả phải bật cười, rồi nhận ra tiếng cười ấy lại không hề nhẹ nhõm.

Sau gần 40 năm, Thị trấn yên tĩnh vẫn đáng xem vì những vấn đề phim đặt ra chưa hề cũ. Bệnh thành tích, sự quan liêu hay tâm lý đùn đẩy trách nhiệm không phải câu chuyện của riêng một thị trấn hư cấu. Bộ phim dùng một không gian nhỏ để nói về những căn bệnh lớn hơn của xã hội, đồng thời đặt ra câu hỏi về lương tâm con người khi đứng trước quyền lực và lợi ích cá nhân. Đó là lý do tác phẩm không chỉ có giá trị ở thời điểm ra đời, mà còn giữ được sức gợi cho khán giả hôm nay.

Một trong những điểm sáng của bộ phim là diễn xuất của NSND Trịnh Thịnh. Lối diễn mộc mạc, tiết chế nhưng giàu sức nặng giúp nhân vật trở nên sống động, vừa hài hước vừa chua chát. Vai diễn trong Thị trấn yên tĩnh cũng góp phần mang về cho ông giải Nam diễn viên chính xuất sắc tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ VIII năm 1988. Bộ phim đồng thời nhận Giải A của Hội Điện ảnh Việt Nam năm 1986, cho thấy vị trí đáng kể của tác phẩm trong đời sống điện ảnh lúc bấy giờ.

Đến với DANAFF IV, Thị trấn yên tĩnh không chỉ là dịp để khán giả gặp lại một bộ phim cũ. Sự trở lại của tác phẩm trong chương trình “Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm Đổi mới” còn giúp người xem nhìn rõ hơn một bước chuyển quan trọng của điện ảnh Việt: từ chỗ chủ yếu kể những câu chuyện mang tính cổ vũ, minh họa, đến việc dám nhìn thẳng vào những bất cập của xã hội bằng giọng điệu châm biếm. Với tiếng cười sắc lạnh và câu chuyện vẫn còn nhiều dư âm, Thị trấn yên tĩnh là một trong những bộ phim cho thấy điện ảnh Việt đã bắt đầu tự soi chiếu mình ra sao trong những năm đầu Đổi mới.

Thị trấn yên tĩnh sẽ được trình chiếu miễn phí trong khuôn khổ chương trình “Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm Đổi mới” tại Liên hoan Phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV).

	'Bố già' và loạt tác phẩm kinh điển của điện ảnh Mỹ trình chiếu tại DANAFF IV
	Ji Chang Wook đến Việt Nam tham dự Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ 4 - DANAFF IV