Cục Điện ảnh yêu cầu rà soát phim ngắn trên mạng giữa lúc phim AI bùng nổ

	Khai mạc Tuần phim kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ: Điện ảnh nối nhịp cầu tri ân và gìn giữ ký ức dân tộc
	Cục Điện ảnh và Đại học Văn Lang hợp tác đào tạo nhân lực cho điện ảnh Việt Nam

Sáng 25/9, Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) ban hành Công văn số 1919/ĐA-VP về việc chấp hành quy định pháp luật trong hoạt động phổ biến phim trên không gian mạng. Văn bản được gửi tới các doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp, tổ chức phổ biến phim trên không gian mạng cùng các đơn vị quản lý, vận hành nền tảng truyền thông số, nền tảng trung gian và kho ứng dụng có cung cấp phim tại Việt Nam.

Động thái diễn ra khi phim ngắn trực tuyến ngày càng phổ biến, trong đó các sản phẩm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang góp phần đẩy tốc độ sản xuất lên mức chưa từng có tại một số thị trường lớn.

Cục Điện ảnh yêu cầu rà soát phim ngắn trên mạng

Theo Cục Điện ảnh, cùng với sự phát triển của công nghệ số và dịch vụ nội dung trực tuyến, phương thức phổ biến phim trên không gian mạng ngày càng đa dạng, số lượng sản phẩm cũng gia tăng. Trong đó, nhiều nội dung được giới thiệu dưới tên gọi “phim ngắn” và tiếp cận khán giả thông qua nền tảng, ứng dụng hoặc các dịch vụ cung cấp nội dung trực tuyến.

Qua công tác quản lý, cơ quan này nhận thấy một số tổ chức, cá nhân đang phổ biến phim trên mạng nhưng chưa thực hiện đầy đủ các điều kiện, thủ tục theo quy định của pháp luật về điện ảnh. Những vấn đề được lưu ý gồm chủ thể được phép phổ biến phim, điều kiện phân loại, việc phân loại và hiển thị kết quả phân loại, cũng như thông báo danh sách phim và kết quả phân loại trước khi phổ biến.

Cục Điện ảnh yêu cầu các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân đang thực hiện hoạt động phổ biến phim trên không gian mạng khẩn trương rà soát, bảo đảm chủ thể thực hiện hoạt động này thuộc nhóm được phép theo khoản 1 Điều 21 Luật Điện ảnh năm 2022.

Theo quy định được Cục dẫn lại, chủ thể phổ biến phim trên không gian mạng tại Việt Nam là doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp hoặc tổ chức thực hiện hoạt động phổ biến phim theo Luật Điện ảnh và các quy định pháp luật có liên quan.

Đáng chú ý, yêu cầu rà soát được đặt trực tiếp lên các nền tảng truyền thông số, nền tảng trung gian và kho ứng dụng đang cung cấp phim hoặc ứng dụng phổ biến phim tại Việt Nam. Các đơn vị này được yêu cầu kiểm tra phim, “phim ngắn” và các ứng dụng phổ biến phim đang có trên hệ thống do mình quản lý.

Với những tác phẩm do chủ thể chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện phổ biến phim, điều kiện phân loại hoặc các nghĩa vụ liên quan cung cấp, Cục Điện ảnh yêu cầu kịp thời ngăn chặn, không tiếp tục cung cấp, phổ biến; đồng thời yêu cầu chủ thể liên quan khắc phục, hoàn thiện điều kiện và thủ tục trước khi tiếp tục phát hành.

Cục Điện ảnh cũng cho biết đang phối hợp với các cơ quan, đơn vị chức năng để kiểm tra, rà soát và xác minh những trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật về điện ảnh.

Phân loại phim trở thành yêu cầu đáng chú ý

Một trong những nội dung được nhấn mạnh trong văn bản là trách nhiệm phân loại phim trước khi đưa tác phẩm đến khán giả.

Chủ thể phổ biến phim phải bảo đảm điều kiện thực hiện phân loại và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung cũng như kết quả phân loại. Theo Nghị định 131/2022/NĐ-CP, chủ thể tự phân loại phim để phổ biến trên không gian mạng phải có hội đồng phân loại, phần mềm kỹ thuật hoặc cơ chế thực hiện phân loại theo quy định; đồng thời phải có phương án cập nhật kết quả phân loại và phương án kỹ thuật để tạm dừng hoặc gỡ bỏ phim khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Nếu chưa đủ điều kiện tự phân loại, chủ thể phổ biến phim phải đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hoặc cơ quan được Bộ ủy quyền thực hiện phân loại đối với tác phẩm chưa có Giấy phép phân loại phim hoặc Quyết định phát sóng theo quy định.

Bên cạnh đó, trước khi phổ biến, các doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp và tổ chức phải thông báo danh sách phim cùng kết quả phân loại thông qua Hệ thống dữ liệu về phân loại phim trên không gian mạng. Các nền tảng cũng phải hiển thị mức phân loại, cảnh báo phù hợp, triển khai biện pháp kỹ thuật bảo vệ trẻ em và tạo cơ chế để người dùng báo cáo phim có dấu hiệu vi phạm.

Cùng ngày 25/9, một số nguồn tin cho biết Cục Điện ảnh công bố danh sách 30 đơn vị đủ điều kiện phân loại phim trên không gian mạng, trong đó có VieON, FPT, iQIYI International Singapore, Apple Distribution International, Viettel, Netflix, Yeah1 Edigital, MobiFone và WarnerMedia Direct Asia Pacific.

Phim ngắn bùng nổ, AI đẩy nhanh tốc độ sản xuất

Việc Cục Điện ảnh yêu cầu rà soát diễn ra đúng thời điểm phim ngắn trực tuyến đang trở thành một dòng nội dung thu hút lượng lớn người xem.

Theo VnExpress, tại Việt Nam, phim ngắn dạng micro drama đang tạo sức hút mạnh trên thị trường nội dung số. Dữ liệu được báo dẫn từ Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử cho thấy thị trường OTT/VOD hiện có gần 30 nền tảng trong nước và quốc tế hoạt động, trong đó 20 doanh nghiệp được cấp phép cung cấp OTT.

Không chỉ phát triển về số lượng nền tảng, phim ngắn còn thay đổi cách khán giả tiếp nhận câu chuyện. Thời lượng ngắn, tình tiết được đẩy nhanh, liên tục xuất hiện nút thắt và điểm dừng khiến người xem dễ chuyển từ một tập sang tập tiếp theo. Các tác phẩm có thể được theo dõi trên điện thoại vào bất kỳ thời điểm nào, phù hợp với thói quen tiêu thụ nội dung nhanh trên môi trường số.

Sự phát triển của AI đang tiếp tục làm thay đổi quy mô sản xuất dòng phim này, đặc biệt tại Trung Quốc.

Theo số liệu được giới chức Trung Quốc công bố ngày 17/9, trong tám tháng đầu năm 2026, nước này phát hành khoảng 430.000 phim ngắn, tăng khoảng 13 lần so với tổng số của cả năm 2025. Hơn 90% số tác phẩm có sự tham gia của AI. Cũng trong thời gian này, cơ quan quản lý Trung Quốc đã yêu cầu gỡ bỏ khoảng 68.000 phim ngắn có nội dung độc hại, dung tục, không phù hợp với trẻ em hoặc vi phạm bản quyền; hơn 90% số nội dung bị xử lý có liên quan đến AI.

Quy mô thị trường cũng cho thấy sức hút của định dạng này. Trung Quốc hiện có hơn 800 triệu người sử dụng phim ngắn, trong khi quy mô thị trường phim ngắn năm 2025 đã vượt 100 tỷ nhân dân tệ.

AI giúp nhiều công đoạn từng đòi hỏi diễn viên, trường quay, thiết kế bối cảnh, quay phim, ánh sáng hoặc hậu kỳ được tự động hóa hoặc rút ngắn. Điều này giúp các ê-kíp nhỏ có thể tạo ra lượng nội dung lớn với chi phí thấp hơn.

Tuy nhiên, tốc độ sản xuất cũng kéo theo bài toán về chất lượng, bản quyền, sử dụng hình ảnh và âm thanh, cũng như trách nhiệm đối với nội dung được đưa đến khán giả. Trường hợp Trung Quốc phải xử lý hàng chục nghìn phim ngắn trong năm nay cho thấy việc quản lý dòng nội dung này đang trở thành vấn đề song hành với tốc độ phát triển của công nghệ.

Khi “phim ngắn” không còn là một thị trường ngách

Tại Việt Nam, Công văn 1919/ĐA-VP không đặt trọng tâm riêng vào phim được sản xuất bằng AI mà áp dụng đối với hoạt động phổ biến phim trên không gian mạng nói chung, trong đó Cục Điện ảnh nêu rõ yêu cầu rà soát cả “phim ngắn”.

Điều này đáng chú ý trong bối cảnh ranh giới giữa phim, nội dung giải trí ngắn tập và các sản phẩm được sản xuất dành riêng cho nền tảng số ngày càng trở nên linh hoạt. Khi một cá nhân hoặc ê-kíp nhỏ có thể tạo ra hàng loạt tác phẩm bằng công cụ kỹ thuật số, vấn đề quản lý không còn chỉ nằm ở khâu sản xuất mà còn ở việc ai là chủ thể phổ biến, tác phẩm được phân loại như thế nào và ai chịu trách nhiệm trước khán giả.

Sự bùng nổ của AI vì thế đang đặt ngành phim ngắn trước hai thay đổi diễn ra đồng thời: chi phí và tốc độ sản xuất giảm mạnh, trong khi yêu cầu về trách nhiệm nội dung, minh bạch và bảo vệ người xem ngày càng rõ ràng.

Với Công văn 1919/ĐA-VP, Cục Điện ảnh tiếp tục nhấn mạnh rằng dù được sản xuất bằng phương thức nào, phim khi được phổ biến trên không gian mạng vẫn phải đáp ứng các điều kiện theo quy định pháp luật. Trong lúc phim ngắn và nội dung AI tiếp tục mở rộng thị trường, việc đưa hoạt động phổ biến phim vào khuôn khổ quản lý sẽ là một trong những vấn đề được chú ý trong giai đoạn tiếp theo.

	Khai mạc Tuần phim kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ: Điện ảnh nối nhịp cầu tri ân và gìn giữ ký ức dân tộc
	Cục Điện ảnh và Đại học Văn Lang hợp tác đào tạo nhân lực cho điện ảnh Việt Nam