Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV) sẽ chính thức diễn ra từ ngày 28/6 đến 4/7/2026 tại thành phố Đà Nẵng. Tiếp tục đảm nhiệm vai trò Giám đốc Liên hoan phim, Tiến sĩ Ngô Phương Lan – Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến Phát triển Điện ảnh Việt Nam, đã có những chia sẻ với Tạp chí Thế giới Điện ảnh về công tác chuẩn bị cho DANAFF IV, cũng như những điểm nhấn mới và sự phát triển về quy mô, chất lượng của liên hoan phim năm nay so với các kỳ tổ chức trước.

Thưa Tiến sĩ Ngô Phương Lan, Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng (DANAFF) lần Ba đã diễn ra thành công và tạo được tiếng vang đáng kể trong nước cũng như quốc tế. Đặc biệt, sự kiện đã được Tổng Giám đốc UNESCO, bà Audrey Azoulay, ghi nhận là một trong những hoạt động chính thức kỷ niệm 20 năm Công ước UNESCO về Bảo vệ và Phát huy sự đa dạng của các biểu đạt văn hóa. Với tư cách là người góp phần định hình sự phát triển của DANAFF, Tiến sĩ cảm thấy như thế nào trước sự ghi nhận đặc biệt này?

Sự ghi nhận của Tổng Giám đốc UNESCO là một niềm vinh dự lớn đối với DANAFF, đồng thời là sự khích lệ rất ý nghĩa đối với những nỗ lực của chúng tôi trong việc xây dựng một Liên hoan phim mang bản sắc riêng, hướng tới các giá trị văn hóa và sự đa dạng trong sáng tạo nghệ thuật.

Tôi cho rằng điều đáng quý nhất là sự ghi nhận dành cho DANAFF, đồng thời là sự ghi nhận đối với những đóng góp ngày càng rõ nét của điện ảnh Việt Nam trong dòng chảy điện ảnh khu vực và thế giới. Điều đó cho thấy điện ảnh không chỉ là nghệ thuật hay công nghiệp sáng tạo, mà còn là cầu nối văn hóa, góp phần tăng cường sự hiểu biết và đối thoại giữa các quốc gia.

Đó cũng là động lực để chúng tôi tiếp tục phát triển DANAFF theo hướng chuyên nghiệp hơn, quốc tế hơn và có nhiều đóng góp hơn cho đời sống điện ảnh.

DANAFF luôn tạo được sự mong đợi từ giới chuyên môn và khán giả nhờ những đổi mới qua từng mùa tổ chức. Năm nay, lần đầu tiên DANAFF giới thiệu hai hoạt động mới là DANAFF Industry Days và DANAFF’s Cinephiles. Theo Tiến sĩ, vì sao hai hoạt động này lại cần thiết đối với sự phát triển của hệ sinh thái DANAFF nói riêng và điện ảnh Việt Nam nói chung?

Sau ba kỳ tổ chức, điều rõ ràng là DANAFF không chỉ hướng tới việc giới thiệu những bộ phim hay mà còn mong muốn trở thành một hệ sinh thái điện ảnh hoàn chỉnh, nơi các nhà làm phim, doanh nghiệp điện ảnh và khán giả đều tìm thấy giá trị của mình. DANAFF Industry Days được xây dựng nhằm tăng cường kết nối giữa các thành phần của ngành công nghiệp điện ảnh, từ sản xuất, phát hành - các nhà mua bán phim - đến hợp tác quốc tế. Đây là một bước đi cần thiết để hỗ trợ sự phát triển bền vững của điện ảnh Việt Nam trong bối cảnh hội nhập, đồng thời là “cú hích” hiệu quả để mở rộng thị trường điện ảnh Việt Nam ra quốc tế .

Trong khi đó, DANAFF’s Cinephiles hướng tới việc nuôi dưỡng cộng đồng yêu điện ảnh, đặc biệt là thế hệ khán giả trẻ. Một nền điện ảnh mạnh không chỉ cần những nhà làm phim giỏi mà còn cần một công chúng có tri thức và đam mê điện ảnh. Chúng tôi muốn DANAFF trở thành không gian gặp gỡ của cả người làm nghề và người yêu nghề.

Vườn ươm dự án thuộc DANAFF Talents được khởi động từ năm 2025 và đã bước đầu ghi nhận những kết quả tích cực. Tại DANAFF IV, chương trình tiếp tục được mở rộng với Script Lab dành cho các Dự án phim Việt Nam đa thể loại, đồng thời tăng cường kết nối quốc tế thông qua chương trình Cinema du Monde của CNC (Pháp) đối với các Dự án phim nghệ thuật Châu Á. Tiến sĩ kỳ vọng gì vào việc phát hiện, bồi dưỡng và giới thiệu những tài năng điện ảnh mới cũng như các dự án giàu tiềm năng từ những hoạt động này?

Điện ảnh luôn cần những tiếng nói mới và những tài năng mới. Vì vậy, việc phát hiện, bồi dưỡng và hỗ trợ các nhà làm phim trẻ là một trong những ưu tiên quan trọng của DANAFF. Đáng mừng là Script Lab - Xưởng kịch bản mới mở lần đầu nhưng đã thu hút gần 100 dự án phim Việt Nam đăng ký, và 8 dự án được chọn vào chương trình nâng cao nghiệp vụ kịch bản, bao gồm cả các nhóm sáng tác trẻ lẫn các đạo diễn đã thành danh. Điều này chứng tỏ DANAFF đã chiếm được lòng tin thực sự của giới làm nghề.

Dưới sự hướng dẫn chuyên môn và thẩm định của BGK với các chuyên gia hàng đầu - các Giáo sư từ Đại học Columbia - New York, Đại học New York và từ các “lò” điện ảnh danh tiếng- trong đó có những nhà làm phim nổi tiếng - tôi cho rằng thành công của Script Lab nằm trong tầm tay. Nói rõ hơn, sau những kết quả tích cực bước đầu từ Vườn ươm dự án năm 2025, chúng tôi tiếp tục mở rộng chương trình với mong muốn tạo điều kiện tốt hơn cho các dự án có tiềm năng được hoàn thiện và tiếp cận các nguồn lực quốc tế.

Tôi kỳ vọng không chỉ xuất hiện những bộ phim tốt trong tương lai mà còn hình thành một thế hệ nhà làm phim trẻ có tư duy sáng tạo, có khả năng hội nhập quốc tế nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hóa của mình. Đó là nền tảng quan trọng cho sự phát triển lâu dài của điện ảnh Việt Nam và điện ảnh châu Á.

Chuyên đề “Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm Đổi mới” là một trong những điểm nhấn đáng chú ý của DANAFF IV, giới thiệu 17 tác phẩm tiêu biểu của điện ảnh Việt Nam thời kỳ Đổi mới, đồng thời tổ chức hội thảo nhìn lại những thành tựu và giá trị của nền điện ảnh nước nhà trong suốt bốn mươi năm qua. Đây hẳn là chương trình được Tiến sĩ dành nhiều tâm huyết. Bà có thể chia sẻ về quá trình chuẩn bị với chuyên đề và hội thảo lần này?

Đây thực sự là một chương trình mà chúng tôi dành rất nhiều tâm huyết. Bốn mươi năm Đổi mới là một giai đoạn đặc biệt của đất nước và cũng là giai đoạn điện ảnh Việt Nam có những chuyển biến mạnh mẽ cả về tư duy nghệ thuật, cơ chế hoạt động và cách tiếp cận công chúng.

Việc lựa chọn 17 tác phẩm tiêu biểu nhằm mục đích giới thiệu những bộ phim xuất sắc, từ đó phác họa một bức tranh tương đối toàn diện về hành trình phát triển của điện ảnh Việt Nam trong suốt bốn thập niên qua; một “sơ đồ” hệ thống hóa sự trưởng thành và những đóng góp của thế hệ các nhà làm phim thời kỳ Đổi mới.

Song hành với chương trình phim là hội thảo quốc tế nhằm nhìn lại những thành tựu, những bài học kinh nghiệm cũng như những vấn đề đặt ra cho điện ảnh Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới. Chúng tôi nghĩ rằng đây sẽ là dịp để cùng suy ngẫm về quá khứ, hiểu rõ hiện tại và hướng tới tương lai.

Bên cạnh các hoạt động chuyên môn, DANAFF IV còn dành sự quan tâm đặc biệt cho chương trình “Tiêu điểm điện ảnh Hoa Kỳ” với tuyển chọn những tác phẩm tiêu biểu của nền điện ảnh Mỹ qua nhiều giai đoạn. Vì sao DANAFF lại lựa chọn điện ảnh Mỹ làm tâm điểm giới thiệu trong năm nay?

Điện ảnh Hoa Kỳ là một trong những nền điện ảnh có ảnh hưởng sâu rộng nhất đối với lịch sử điện ảnh thế giới. Thông qua chương trình “Tiêu điểm điện ảnh Hoa Kỳ”, chúng tôi mong muốn mang đến cho khán giả cơ hội nhìn lại hành trình phát triển của điện ảnh Mỹ từ thời kỳ phim câm cho tới ngày nay. Đây không chỉ là câu chuyện của một nền điện ảnh quốc gia mà còn phản chiếu nhiều giai đoạn phát triển của điện ảnh thế giới.

Đây thực sự là một chương trình mà chúng tôi dành rất nhiều tâm huyết. Bốn mươi năm Đổi mới là một giai đoạn đặc biệt của đất nước và cũng là giai đoạn điện ảnh Việt Nam có những chuyển biến mạnh mẽ cả về tư duy nghệ thuật, cơ chế hoạt động và cách tiếp cận công chúng.

Điều quan trọng hơn là từ những tác phẩm được tuyển chọn, các nhà làm phim và khán giả có thể cùng suy ngẫm về những giá trị nghệ thuật, sức sáng tạo và các mô hình phát triển công nghiệp đã góp phần tạo nên sức mạnh của điện ảnh Hoa Kỳ. Đó là những kinh nghiệm hữu ích đối với bất kỳ nền điện ảnh nào trong quá trình phát triển và hội nhập.

Hội thảo “Trí tuệ nhân tạo, Công nghệ số và Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong điện ảnh” là một điểm nhấn rất đáng chú ý của DANAFF IV, nhất là trong bối cảnh AI đang tạo ra những thay đổi sâu rộng đối với ngành công nghiệp sáng tạo trên toàn thế giới. Nếu nói ngắn gọn về cơ hội và thách thức mà AI đặt ra cho điện ảnh hiện nay, Tiến sĩ muốn chia sẻ điều gì? Và thông qua hội thảo lần này, DANAFF mong muốn góp thêm tiếng nói như thế nào vào những vấn đề đang được giới điện ảnh quan tâm?

AI đang mở ra những cơ hội rất lớn cho điện ảnh, từ sáng tạo nội dung, sản xuất, hậu kỳ cho đến phân phối và tiếp cận khán giả. Tuy nhiên, cùng với cơ hội là nhiều thách thức liên quan đến bản quyền, quyền sở hữu trí tuệ, tính minh bạch và cả những câu hỏi về vai trò của con người trong hoạt động sáng tạo. Theo tôi, điều quan trọng không phải là lựa chọn giữa AI và con người, mà là tìm cách để công nghệ phục vụ tốt hơn cho sáng tạo của con người. Công nghệ có thể hỗ trợ rất nhiều, nhưng cảm xúc, trải nghiệm sống và chiều sâu nhân văn vẫn là những giá trị cốt lõi làm nên nghệ thuật điện ảnh.

Thông qua hội thảo này, DANAFF mong muốn tạo ra một diễn đàn đối thoại cởi mở giữa các nhà quản lý, chuyên gia công nghệ và giới điện ảnh nhằm cùng tìm kiếm những giải pháp phù hợp cho tương lai.

Hạng mục Phim châu Á dự thi và Phim Việt Nam dự thi luôn là tâm điểm của DANAFF. Với Phim châu Á, DANAFF tiếp tục ưu tiên những tác phẩm mới, những tiếng nói điện ảnh giàu cá tính đã được ghi nhận tại các Liên hoan phim quốc tế. Còn với Phim Việt Nam, trong bối cảnh điện ảnh nước nhà có nhiều tác phẩm nổi bật trong hơn một năm qua, Ban Tổ chức đã lựa chọn theo những tiêu chí nào và đã phải cân nhắc ra sao trong quá trình tuyển chọn cả hai hạng mục?

Đối với cả hai hạng mục Phim châu Á dự thi và Phim Việt Nam dự thi, tiêu chí quan trọng nhất vẫn là chất lượng nghệ thuật và giá trị sáng tạo của tác phẩm. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng chú ý tới sự đa dạng về phong cách, đề tài ngôn ngữ điện ảnh và tiếng nói bản địa để bảo đảm tính phong phú của chương trình.

Năm nay là một năm khá đặc biệt khi điện ảnh Việt Nam có nhiều tác phẩm nổi bật. Vì vậy, quá trình tuyển chọn diễn ra rất kỹ lưỡng và có nhiều cân nhắc. Chúng tôi cố gắng lựa chọn được những bộ phim vừa phản ánh được diện mạo của điện ảnh Việt Nam đương đại, vừa thể hiện được những tìm tòi mới về nghệ thuật và ngôn ngữ điện ảnh.

DANAFF luôn chú trọng mời những gương mặt uy tín trong nước và quốc tế tham gia Ban giám khảo. Năm nay, sự góp mặt của đạo diễn Johnnie To hay nhà phê bình Julien Rejl cùng nhiều chuyên gia điện ảnh hàng đầu đã thu hút sự quan tâm lớn từ giới làm nghề. Tiến sĩ mong đợi những tên tuổi này sẽ mang đến những giá trị gì cho DANAFF IV, cũng như góp phần nâng cao vị thế của Liên hoan phim?

Những tên tuổi như đạo diễn Đỗ Kỳ Phong (Johnnie To) hay nhà phê bình Julien Rejl không chỉ mang đến uy tín cho DANAFF mà còn đem theo những kinh nghiệm nghề nghiệp và góc nhìn điện ảnh rất giá trị. Sự tham gia của họ góp phần bảo đảm tính chuyên môn, tính quốc tế của Liên hoan phim, đồng thời tạo thêm cơ hội giao lưu, học hỏi cho các nhà làm phim Việt Nam và khu vực. Tôi tin rằng chính sự gặp gỡ giữa các nền văn hóa và các quan điểm điện ảnh khác nhau sẽ tạo nên sức sống cho một Liên hoan phim quốc tế.

DANAFF cũng chào đón sự góp mặt của nhiều ngôi sao và tên tuổi lớn của điện ảnh thế giới. Theo Tiến sĩ, sự hiện diện của các ngôi sao quốc tế mang lại sức lan tỏa ra sao cho Liên hoan phim?

Sự hiện diện của các ngôi sao quốc tế trước hết tạo nên sức hút truyền thông và sự quan tâm của công chúng đối với liên hoan phim. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là họ góp phần đưa DANAFF trở thành một điểm hẹn của điện ảnh khu vực và thế giới. Thông qua những cuộc gặp gỡ, trao đổi và hợp tác, các nghệ sĩ quốc tế có thể hiểu hơn về điện ảnh Việt Nam, trong khi các nhà làm phim Việt Nam cũng có thêm cơ hội kết nối với mạng lưới điện ảnh toàn cầu. Đó là những giá trị lâu dài mà một Liên hoan phim quốc tế cần hướng tới.

Cuối cùng, DANAFF IV đang đến rất gần với một chương trình quy mô và nhiều hoạt động đặc sắc. Tiến sĩ có muốn gửi gắm thông điệp hay lời mời nào tới khán giả, những người yêu điện ảnh trong nước và bạn bè quốc tế sẽ đến với Đà Nẵng trong dịp liên hoan phim năm nay?

DANAFF IV là kết quả của sự đồng hành, tin tưởng và tình yêu điện ảnh của rất nhiều cá nhân, tổ chức trong nước và quốc tế. Tôi xin trân trọng mời khán giả, các nghệ sĩ, các nhà làm phim và bạn bè quốc tế đến với Đà Nẵng trong những ngày diễn ra Liên hoan phim để cùng thưởng thức những tác phẩm chọn lọc, cùng chia sẻ niềm đam mê điện ảnh và cùng trải nghiệm một không gian văn hóa đặc sắc, giàu cảm hứng.

Chúng tôi hy vọng DANAFF sẽ tiếp tục là một nhịp cầu kết nối những giá trị điện ảnh của châu Á với thế giới, đồng thời góp phần đưa hình ảnh Việt Nam và thành phố Đà Nẵng đến gần hơn với bạn bè quốc tế.

Cảm ơn Tiến sĩ về những chia sẻ!

--------------------------------------------------------------

Bài viết và trình bày: Anh Vũ