Phim Trung Quốc có đang lạm dụng AI trong quá trình sản xuất?

	Phim ngắn Trung Quốc xuất ngoại, 'đạp gió rẽ sóng' như thế nào?
	Lê Bống: Từ hot tiktoker đến nữ diễn viên Việt đầu tiên đóng chính phim Trung Quốc?

AI đang trở thành một phần của dây chuyền làm phim

Chỉ vài năm trước, AI trong điện ảnh Trung Quốc chủ yếu được xem như một công cụ thử nghiệm. Ngày nay, công nghệ này đã xuất hiện ở gần như mọi công đoạn, từ phát triển ý tưởng, viết kịch bản, thiết kế nhân vật, tạo hình ảnh, dựng bối cảnh cho đến hậu kỳ, lồng tiếng và quảng bá.

Một báo cáo về AI trong ngành điện ảnh Trung Quốc giai đoạn 2025-2026 cho biết công nghệ này đã phủ rộng toàn bộ chuỗi sản xuất và đang làm thay đổi cấu trúc chi phí cũng như phương thức vận hành của ngành.Một nghiên cứu về ngành điện ảnh Trung Quốc năm 2025 cũng cho thấy hơn 30% dự án nội địa đã tích hợp AI ở một mức độ nào đó. AI không chỉ được dùng để tạo nội dung mà còn tham gia phục chế, dựng phim, lồng tiếng, marketing và phân phối.

Đáng chú ý hơn cả là sự bùng nổ của microdrama, những bộ phim ngắn phát hành chủ yếu trên nền tảng số. Theo CNA, hơn 95% microdrama mới tại Trung Quốc trong quý I/2026 được tạo bằng AI, trong khi con số này gần như bằng 0 chỉ một năm trước. Đây là tốc độ thay đổi rất khó có thể xem đơn thuần là một xu hướng công nghệ.

Xu hướng AI tăng chóng mặt trong phim ảnh Trung Quốc

Khi AI giúp làm phim nhanh và rẻ hơn

Không thể phủ nhận AI đem lại những lợi ích rất lớn cho các nhà làm phim Trung Quốc. Một nhóm sản xuất nhỏ giờ đây có thể tạo ra những bối cảnh vốn đòi hỏi cả ê-kíp mỹ thuật, trường quay và kỹ xảo. Những cảnh chiến đấu, thế giới giả tưởng, nhân vật ảo hay những địa điểm không thể quay thực tế cũng có thể được tạo ra bằng câu lệnh.

Năm 2025, đạo diễn Trung Quốc Dư Bách Mai từng sử dụng AI để thực hiện một phim ngắn xoay quanh nhân vật Chung Quỳ. AI giúp ông biến ý tưởng thành hình ảnh trong thời gian ngắn, cho thấy công nghệ này có thể trở thành một công cụ mới cho những nhà làm phim có ngân sách hạn chế.

Tại Liên hoan phim quốc tế Thượng Hải năm 2026, chương trình AI Backlot thậm chí đưa các nhà làm phim truyền thống làm việc trực tiếp với những người sáng tạo bằng AI để hoàn thành một phim ngắn. Đây là dấu hiệu cho thấy AI đang được đưa từ phòng thí nghiệm vào môi trường điện ảnh chuyên nghiệp. Vấn đề nằm ở chỗ: AI được sử dụng để hỗ trợ con người hay đang dần thay thế con người?

95% microdrama dùng AI: con số gây tranh luận

Nếu điện ảnh truyền thống vẫn đang tranh luận về việc AI có nên tham gia quá sâu vào quá trình sáng tạo, ngành microdrama Trung Quốc dường như đã đưa ra câu trả lời thực dụng hơn: AI giúp sản xuất nhanh hơn, rẻ hơn và có thể đáp ứng nhu cầu nội dung khổng lồ của thị trường.Một microdrama có thể cần hàng chục tập, được sản xuất và đưa lên nền tảng trong thời gian rất ngắn. Với mô hình kinh doanh dựa trên số lượng lớn và tốc độ cập nhật liên tục, AI trở thành công cụ đặc biệt hấp dẫn. Nhưng chính mô hình này cũng khiến nhiều người lo ngại rằng thị trường sẽ tràn ngập những sản phẩm có hình ảnh bắt mắt nhưng thiếu chiều sâu.

Một số nhà làm phim Trung Quốc cũng bắt đầu phân biệt rõ giữa “phim có sử dụng AI” và “phim được tạo hoàn toàn bằng AI”. Đạo diễn, biên kịch Dư Bách Mai, dù là một người công khai ủng hộ AI, cho rằng công nghệ hiện nay vẫn chưa đủ trưởng thành để tạo ra những bộ phim điện ảnh hoàn chỉnh mà khán giả sẵn sàng trả tiền để xem. Đây có lẽ là ranh giới quan trọng nhất của cuộc tranh luận.

Nguy cơ lớn nhất không nằm ở hình ảnh xấu

Điều đáng lo không đơn giản là một nhân vật AI có bàn tay kỳ quặc hay khuôn mặt thiếu tự nhiên. Công nghệ tạo sinh hiện nay đã tiến bộ đến mức những lỗi kỹ thuật này ngày càng khó nhận ra.

Vấn đề sâu hơn nằm ở quyền sở hữu hình ảnh, quyền của diễn viên và bản sắc sáng tạo. Tháng 3/2026, một microdrama AI mang tên Peach Blossom Hairpin gây tranh cãi sau khi một số blogger và người mẫu cáo buộc tác phẩm sử dụng các đặc điểm khuôn mặt, trang phục và trang điểm của họ để tạo nhân vật mà không được đồng ý. Bộ phim từng thu hút hơn 40 triệu lượt xem trên nền tảng Hongguo trước khi bị gỡ bỏ.

Sự việc cho thấy AI có thể biến một hình ảnh của con người thành nguyên liệu cho sản phẩm thương mại mà người đó không nhất thiết kiểm soát được cách sử dụng.

Đây không còn là câu chuyện về kỹ thuật điện ảnh mà đã trở thành vấn đề pháp lý và đạo đức.

Trung Quốc cũng bắt đầu siết “AI ma cải”

Không phải Trung Quốc đang hoàn toàn buông lỏng AI. Cuối năm 2025, Tổng cục Phát thanh Truyền hình Trung Quốc thông báo triển khai chiến dịch đặc biệt nhằm xử lý các video “AI ma cải” từ ngày 1/1/2026. Đối tượng bị nhắm tới là những nội dung sử dụng AI để bóp méo các tác phẩm kinh điển, nhân vật lịch sử, hoặc hình tượng quen thuộc theo hướng phản cảm, bạo lực, dung tục hay xuyên tạc giá trị nguyên tác.

Động thái này cho thấy chính cơ quan quản lý Trung Quốc cũng nhận thấy một nghịch lý: công nghệ càng dễ tiếp cận thì khả năng sáng tạo càng lớn, nhưng đồng thời khả năng tạo ra nội dung sai lệch và xâm phạm quyền sở hữu cũng tăng theo.

Đặc biệt, với một nền văn hóa có kho tàng thần thoại, lịch sử và văn học đồ sộ, AI có thể biến những nhân vật quen thuộc thành hàng triệu phiên bản khác nhau chỉ trong thời gian rất ngắn.

Điện ảnh Trung Quốc đang đứng trước một lựa chọn

Không thể nói Trung Quốc “lạm dụng AI” chỉ vì ngành công nghiệp này sử dụng AI nhiều hơn các thị trường khác. Ngược lại, Trung Quốc đang trở thành một trong những phòng thí nghiệm lớn nhất thế giới về ứng dụng AI trong sản xuất nội dung. Nhưng tốc độ phát triển quá nhanh đang tạo ra một câu hỏi đáng suy nghĩ: nếu một bộ phim có thể được tạo ra với rất ít diễn viên, biên kịch, họa sĩ, thiết kế và kỹ thuật viên, thì giá trị của những con người đứng sau điện ảnh sẽ được đặt ở đâu?

Điện ảnh chưa bao giờ chỉ là câu chuyện của công nghệ. Một bộ phim có thể được quay bằng máy quay đắt tiền nhất, dựng bằng phần mềm hiện đại nhất hay tạo ra những thế giới không tồn tại bằng AI, nhưng cuối cùng vẫn cần một điều mà thuật toán khó thay thế hoàn toàn: một góc nhìn của con người. AI có thể tạo ra hình ảnh của một nhân vật đang khóc. Nhưng việc nhân vật ấy khóc vì điều gì, khán giả có đồng cảm hay không và cảnh phim ấy có ý nghĩa gì trong toàn bộ câu chuyện vẫn là bài toán của người làm phim.

Vì thế, câu hỏi quan trọng nhất đối với điện ảnh Trung Quốc không phải “có nên dùng AI hay không?” mà là “AI nên dừng lại ở đâu?”. Nếu được sử dụng như một công cụ, AI có thể mở rộng trí tưởng tượng của nhà làm phim và giúp những dự án nhỏ có cơ hội xuất hiện trên màn ảnh. Nhưng nếu AI trở thành cách để cắt giảm con người, sao chép hình ảnh, né tránh bản quyền và sản xuất nội dung hàng loạt mà không còn quan tâm đến chất lượng, công nghệ rất dễ biến từ một cuộc cách mạng sáng tạo thành một cuộc khủng hoảng của chính ngành điện ảnh.

Và có lẽ, thành công bất ngờ của The Bull Comes (Phim Ngưu lai) bộ phim hoạt hình kinh phí chỉ vài nghìn USD nhưng gây sốt phòng vé Trung Quốc trong năm 2026 – cũng là một tín hiệu đáng chú ý. Bộ phim gây chú ý một phần vì vẻ ngoài thô ráp, thủ công và cảm giác “con người” đối lập với những sản phẩm ngày càng bóng bẩy của ngành công nghiệp.

Phim Ngưu Lai

Trong thời đại AI, đôi khi thứ khán giả tìm kiếm không phải là một bộ phim hoàn hảo về mặt công nghệ, mà là cảm giác rằng phía sau màn hình vẫn có một con người đang kể câu chuyện cho họ.

	Phim ngắn Trung Quốc xuất ngoại, 'đạp gió rẽ sóng' như thế nào?
	Lê Bống: Từ hot tiktoker đến nữ diễn viên Việt đầu tiên đóng chính phim Trung Quốc?