'Ống kính sáng tạo': Khả năng kể chuyện qua tình huống cùng ngôn ngữ hình ảnh mới có thể giữ cảm xúc của khán giả ở lại lâu hơn với bộ phim

	34 giải thưởng được trao tại Liên hoan phim ngắn TP.HCM lần thứ nhất năm 2023
	Tọa đàm: Sức mạnh của phim ngắn trong thúc đẩy biến đổi, phát triển xã hội tại Thành phố Hồ Chí Minh

Các khách mời tham dự tọa đàm gồm: Đạo diễn - NSƯT Bùi Vi Nghi, nữ D.O.P Nguyễn Phan Linh Đan, đạo diễn trẻ Lê Chi Na, nhiếp ảnh gia Pháp Adrien Jean cùng đông đảo sinh viên các trường Đại học Văn hóa, Đại học Hutech, Đại học SKĐA TP. HCM…

Tọa đàm được xoay quanh chủ yếu các vấn đề trong quy trình làm phim hiện nay, đặc biệt tại TP. HCM trên hành trình xây dựng thương hiệu Thành phố sáng tạo trong lĩnh vực điện ảnh. Đó là tư duy ngôn ngữ hình ảnh, tư duy kể chuyện sáng tạo, trăn trở của các bạn làm phim trong thời đại số và vai trò, cơ hội của cộng đồng sáng tạo trẻ hiện nay, góp phần thúc đẩy phong trào sáng tác phim ngắn, phát hiện tài năng mới và lan tỏa hình ảnh TP. HCM.

Vấn đề tạo cảm xúc qua ngôn ngữ hình ảnh

D.O.P Linh Đan khẳng định: Những khái niệm như ánh sáng, góc máy, màu sắc hay bố cục thực chất chỉ là những công cụ, những phương tiện để mình tiếp cận khán giả và giúp họ cảm nhận được điều mà bộ phim muốn truyền tải. Điều quan trọng là khi những yếu tố đó trở nên vô hình, khi khán giả không còn chú ý đến kỹ thuật nữa mà chỉ còn cảm xúc, đó là lúc mình đã làm tốt công việc của mình. Đặc biệt với vai trò quay phim (D.O.P), người điều khiển hình ảnh để hỗ trợ đạo diễn kể câu chuyện. Nhiệm vụ của mình là làm thế nào để những hình ảnh đó thực sự chạm được đến người xem.

Với đạo diễn - NSƯT Bùi Vi Nghi: Thực tế, nhiều người nghĩ rằng để có một khung hình đẹp thì cần máy quay tốt, thiết bị hiện đại hay ánh sáng được đầu tư chỉn chu. Điều đó đúng nhưng chưa đủ, có thể nói ngắn gọn một khung hình đẹp không chỉ làm nhiệm vụ trình bày hình ảnh, mà còn phải truyền tải được thông tin và cảm xúc mà đạo diễn muốn gửi đến khán giả. Khi đã có ý thức kể chuyện rồi, lúc đó mình mới tính đến việc sử dụng loại ống kính nào, máy quay nào, khoảng cách ra sao hay bố trí ánh sáng như thế nào. Đó là hình thức thể hiện. Nhưng hình thức không thể thay thế hoàn toàn nội dung. Mọi thứ vẫn phải bắt đầu từ một câu chuyện có ý nghĩa.

Nữ đạo diễn, diễn viên Lê Chi Na – người giành giải Nhất tại Liên hoan phim ngắn TP. HCM lần thứ nhất chia sẻ: Trong quá trình làm phim, mọi thứ sẽ không bao giờ hoàn toàn đúng như kế hoạch. Mình luôn phải thích nghi với thực tế.Những góc máy rung trong tác phẩm thực ra là chủ đích của Chi Na. Khoảng 80% bộ phim được quay bằng máy cầm tay, chỉ khoảng 20% sử dụng máy cố định. Việc lựa chọn đó xuất phát từ ý đồ đạo diễn. Mỗi đạo diễn đều có một tư duy kể chuyện riêng. Cùng một câu chuyện, nhưng mỗi người sẽ kể theo một cách khác nhau. Và chính tư duy đó tạo nên dấu ấn cá nhân của mỗi đạo diễn. Ai cũng biết TP. HCM là một đô thị năng động với nhịp sống rất nhanh. Nhưng câu chuyện lại diễn ra chậm. Đó là sự đối lập mà Chi Na cố tình tạo ra. Những góc khuất, những con người vẫn đang tìm kiếm sự kết nối giữa một thành phố luôn chuyển động không ngừng.

Tư duy cảm xúc qua câu chuyện

Trước áp lực về quan niệm “3 giây đầu tiên” của bộ phim phải tạo điểm nhấn để người xem tiếp tục đồng hành cùng tác phẩm?

NSƯT - đạo diễn Bùi Vi Nghi chia sẻ: Thực sự đây là một áp lực rất lớn đối với những người làm nội dung. Lý do là thói quen xem phim của khán giả đã thay đổi. Trước đây, khi đến rạp, khán giả sẵn sàng dành thời gian chờ đợi để câu chuyện từ từ mở ra. Còn hiện nay, phần lớn nội dung được xem trên điện thoại. Chỉ cần một thao tác vuốt màn hình là họ có thể chuyển sang một chương trình khác. Vì vậy, nếu trong vài giây đầu tiên mình không thu hút được sự chú ý thì khán giả sẽ rời đi ngay. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là bộ phim phải luôn dồn dập, nhanh và liên tục. Nhịp dựng quá nhanh có thể tạo ấn tượng, nhưng chưa chắc tạo được cảm xúc. Theo tôi, tốc độ chỉ là một cách kể chuyện. Nó không phải bản chất của cảm xúc. Một bộ phim vẫn có thể bắt đầu bằng những hình ảnh ấn tượng, đặt ra một câu hỏi để khơi gợi sự tò mò. Nhưng khi câu chuyện đã bắt đầu, cần có những khoảng lặng nhất định để khán giả được suy ngẫm và cảm nhận sâu hơn.

D.O.P Linh Đan: Qua những trải nghiệm sống mình sẽ tích lũy được những cảm nhận nhất định. Ví dụ, một kiểu ánh sáng nào đó có thể tạo ra một cảm xúc riêng, màu sắc có thể gợi nên tâm trạng nhất định, hay góc máy cao, thấp cũng mang đến những cảm giác khác nhau. Tuy nhiên mỗi bộ phim, mỗi câu chuyện đều có một ngôn ngữ hình ảnh riêng. Khi mình tìm ra được ngôn ngữ đó và giữ được sự nhất quán xuyên suốt bộ phim, nó sẽ tạo nên những cảm xúc đặc trưng cho câu chuyện ấy.

Đạo diễn Chi Na: Đúng là hình ảnh đầu tiên rất quan trọng, nó giống như lần đầu tiên mình gặp một ai đó trong cuộc sống. Ấn tượng ban đầu sẽ quyết định việc mình có muốn tìm hiểu thêm hay không.

Tuy nhiên, với Chi Na, 3 giây là khoảng thời gian quá ngắn để tạo nên cảm xúc thật sự. Đó chỉ là một ánh nhìn đầu tiên. Nhiều khi sau khi tiếp xúc lâu hơn, mình mới nhận ra con người đó hoàn toàn khác với suy nghĩ ban đầu. Đôi khi chúng ta đang đánh mất sự tò mò và kiên nhẫn để tìm hiểu sâu hơn. Mọi thứ ngày càng nhanh hơn, nhưng cảm xúc thì không thể hình thành chỉ trong vài giây.

Liên hoan phim ngắn đối với cộng đồng sáng tạo trẻ

Bên cạnh các sự kiện quốc tế, TP. HCM cũng đang có những sân chơi rất đáng chú ý như Liên hoan phim quốc tế TP. HCM (HIFF) hay Liên hoan phim ngắn TP. HCM. Vậy những Liên hoan phim này sẽ mang lại điều gì cho cộng đồng sáng tạo điện ảnh của thành phố, đặc biệt là ở khía cạnh kết nối và tìm kiếm những tài năng mới

NSƯT - đạo diễn Bùi Vi Nghi: Tôi nghĩ những người được hưởng lợi đầu tiên chắc chắn là các bạn trẻ đang theo đuổi điện ảnh và sáng tạo hình ảnh. Hiện nay TP. HCM có rất nhiều sân chơi điện ảnh dành cho sinh viên. Nhiều trường Đại học đã tổ chức các cuộc thi, hoạt động liên quan đến làm phim. Riêng Liên hoan phim ngắn TP. HCM thực sự là một sân chơi rất bổ ích. Năm nay, số lượng các bạn trẻ tham gia rất đông. Điều đó cho thấy cảm hứng sáng tạo từ điện ảnh đang lan tỏa mạnh mẽ trong giới trẻ và các bạn đang tham gia bằng tinh thần rất tích cực, với nhiều tác phẩm giàu tính sáng tạo.

D.O.P Linh Đan: Điều quý giá nhất là cơ hội kết nối. Trước đây, nếu không có những sân chơi như thế này thì mọi người thường chỉ quen biết trong phạm vi cộng đồng của mình. Rất khó để những người đến từ những môi trường khác nhau có cơ hội gặp gỡ. Nhưng khi có một nơi mà tất cả mọi người có thể cùng đến, cùng gặp nhau, nhìn thấy nhau và trò chuyện với nhau thì đó là điều rất đáng quý. Cơ hội để bắt đầu làm nghề vốn đã không dễ. Vì vậy, điều mong muốn nhất là thông qua những không gian như thế này, những bạn trẻ có cùng tư duy, cùng đam mê sẽ tìm được nhau và có thể bắt tay thực hiện những dự án đầu tiên.

Còn với Chi Na thì khác một chút. Là người trực tiếp nhận giải Nhất của Liên hoan phim ngắn TP. HCM lần 1 với bộ phim đầu tay, đồng thời cũng là tác phẩm đầu tiên đảm nhận vai trò đạo diễn. Cá nhân Chi Na nghĩ điều đầu tiên mà giải thưởng mang lại là cơ hội. Nghe có vẻ rất đơn giản, nhưng Chi Na thường ví nó như một “tấm giấy thông hành”. Nó giúp hồ sơ nghề nghiệp của mình dày dặn hơn và tạo thêm sự tin tưởng khi làm việc với đối tác hoặc các dự án sau này. Mỗi người đến từ một nơi khác nhau, kể những câu chuyện khác nhau, quay ở những bối cảnh khác nhau. Nhưng khi cùng hội tụ tại một Liên hoan phim, tất cả sẽ được nhìn thấy những màu sắc đa dạng của đời sống và của điện ảnh.

Các chung cư, quán cafe tại TP. HCM luôn là cảm hứng trong các khung hình của tôi

Đó cũng là tâm sự chân thành của nhiếp ảnh gia người Pháp Adrien Jean cùng các bạn trẻ, ngoài tình cảm là rể quý của quê Việt. Anh luôn thích khám phá những điều bí mật của quê hương vợ. Các quán cafe, khu chung cư, tòa nhà cổ kính, khu Thanh Đa, Bình Quới… những nơi mang đậm chất địa phương, nét văn hóa riêng… Tất cả sẽ có câu chuyện kể sinh động khác nhau. Để có một bức ảnh kể lại những khoảnh khắc đẹp trong cuộc sống, rất cần chú ý những chi tiết, sẽ giúp khung hình của chúng ta trọn vẹn và ý nghĩa hơn.

34 giải thưởng được trao tại Liên hoan phim ngắn TP.HCM lần thứ nhất năm 2023 (TGĐA) - Tối 29/10, tại Nhà hát Thành phố, Sở Văn hóa và Thông tin ...

Tọa đàm: Sức mạnh của phim ngắn trong thúc đẩy biến đổi, phát triển xã hội tại Thành phố Hồ Chí Minh (TGĐA) - Sáng 28/10, nằm trong chương trình Liên hoan phim ngắn TP.HCM lần thứ ...