(TGĐA) - Sáng ngày 9/2/2026, tại Hội trường Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TP. HCM, Hội Khoa học Kinh tế và Quản lý TP. HCM (HASEM) đã tổ chức Hội thảo Không gian di sản số - một chương trình giao lưu đặc biệt kết hợp giữa bảo tồn di sản văn hóa và chuyển đổi số, hứa hẹn mang đến những trải nghiệm mới mẻ về nghệ thuật cải lương trong kỷ nguyên số.
Hội thảo quy tụ hơn 100 đại biểu là các nhà nghiên cứu, doanh nhân, giảng viên đại học, nghệ sĩ và những người yêu văn hóa truyền thống, tham gia 3 hoạt động chính.
![]() |
Giới thiệu cuốn sách Học âm nhạc cải lương
Nghệ sĩ - soạn giả Linh Huyền chia sẻ về hành trình 8 năm miệt mài biên soạn cuốn sách 500 trang Học âm nhạc cải lương - công trình hệ thống hóa kiến thức âm nhạc cải lương đầu tiên và toàn diện nhất từ trước đến nay. Đây là tài liệu quý giá không chỉ cho nghệ sĩ, sinh viên nghệ thuật mà còn cho bất kỳ ai muốn tìm hiểu về loại hình nghệ thuật đặc sắc của vùng đất Nam Bộ.
Ra mắt Không gian di sản số
Chương trình giới thiệu hai dự án:
- Website Bảo tàng Cải lương Nam Bộ: không chỉ lưu giữ hành trình hơn 100 năm của nghệ thuật Cải lương, Bảo tàng Cải lương Nam Bộ còn là không gian di sản sống, nơi các giá trị truyền thống được diễn giải sống động và khoa học. Qua đó, bảo tàng kết nối cộng đồng, trao truyền 'lửa' nghề cho thế hệ trẻ và thúc đẩy các dự án sáng tạo mới, đảm bảo sức sống bền bỉ của bản sắc văn hóa Nam Bộ trong tương lai.
- Dự án cộng đồng Bổn xưa còn đó: Là một nhánh hành động của Bảo tàng Cải lương Nam Bộ, Bổn xưa còn đó tập trung phục dựng và diễn giải các bài bản cổ dưới góc nhìn di sản sống. Vận hành theo mô hình gọi vốn cộng đồng, dự án đóng vai trò kết nối các thế hệ, trao truyền tri thức và khơi gợi cảm hứng cho những sáng tạo mới trên nền tảng bản sắc truyền thống.
Trải nghiệm Board game Lô tô Vọng cổ
Là sản phẩm đầu tiên thuộc dự án Bổn xưa còn đó, Lô tô Vọng cổ được phục dựng từ bản gốc trước năm 1945 với sự góp giọng của các nghệ sĩ Kim Tử Long, Trọng Phúc, Linh Huyền cùng dàn danh cầm gạo cội. Sản phẩm được phát triển song song với hai hình thức:
- Bộ Board game vật lý: Được thiết kế chỉn chu phục vụ cho hoạt động gây quỹ cộng đồng.
- Trò chơi trực tuyến: Được số hóa và phát hành trên website của Bảo tàng Cải lương Nam Bộ để công chúng dễ dàng tiếp cận.
Không chỉ là trò chơi giải trí, Lô tô Vọng cổ còn là không gian kết nối thế hệ, nơi các giá trị nhân nghĩa và điển tích xưa được trao truyền một cách tự nhiên và sinh động.
![]() |
Ý nghĩa và tầm quan trọng
Theo TS. Trương Thị Minh Sâm, Chủ tịch HASEM: "Hội thảo này không chỉ đơn thuần là một sự kiện văn hóa, mà còn là minh chứng cho mô hình 'kinh tế sáng tạo' và 'kinh tế văn hóa' mà TP. HCM đang hướng tới. Khi di sản được số hóa một cách khoa học và sáng tạo, chúng ta vừa bảo tồn giá trị truyền thống, vừa tạo ra những sản phẩm văn hóa có sức cạnh tranh trên thị trường, đồng thời giúp thế hệ trẻ dễ dàng tiếp cận và yêu mến văn hóa dân tộc".
Về sách Học âm nhạc cải lương
Học âm nhạc cải lương là công trình được biên soạn bởi nghệ sĩ – soạn giả Linh Huyền. Cuốn sách ra đời với mục tiêu hệ thống hóa toàn bộ kiến thức nền tảng, kỹ thuật ca hát và nhạc lý trong nghệ thuật Cải lương – một di sản văn hóa đặc sắc của Việt Nam.
Động lực viết sách xuất phát từ thực tế: Nhiều người yêu Cải lương nhưng lại “không ca được” vì cho rằng giai điệu buồn và khó tiếp cận. Với mong muốn giúp người học vượt qua rào cản này, Linh Huyền biên soạn cuốn sách như một cẩm nang học hát và hiểu Cải lương từ gốc rễ.
Với gần 40 năm biểu diễn và giảng dạy, Linh Huyền kế thừa trực tiếp từ các bậc thầy lớn như thầy Út Trong, NSND Viễn Châu và NSƯT Thanh Sang, đồng thời phát triển phương pháp luyện thanh – luyện hơi kết hợp khí công. Cuốn sách gồm 5 chương chính, trình bày mạch lạc từ lý thuyết đến ứng dụng:
Chương I: Khai mở nguồn gốc và ý nghĩa của Ngũ Cung – năm âm cơ bản trong Cải lương – qua cách nhìn của triết lý dân gian, nơi người xưa gắn âm thanh với tự nhiên, đất trời trong hình tượng Ngũ Hành.
Chương II: Phân tích Nhịp và Phách – đơn vị đo thời gian và cảm xúc trong âm nhạc Ngũ Cung.
Chương III: Trình bày các Điệu thức và Hơi – yếu tố quyết định tính cách và cảm xúc, màu sắc của Cải lương.
Chương IV: Hướng dẫn kỹ thuật luyện thanh, xướng âm và hơi thở, giúp người học rèn giọng và xử lý ca từ chính xác.
Chương V: Ứng dụng tổng hợp – phân tích 20 bài bản tổ và hệ thống Vọng cổ từ Nhịp 2 đến Nhịp 32, coi vọng cổ là “trái tim của Cải lương”.
Một điểm đặc biệt nữa của cuốn sách là phần tài liệu âm nhạc kèm theo, được biên soạn như một tập đờn – ca thực hành. Sau phần lý thuyết, sách cung cấp trọn bộ bài bản kinh điển có chữ đờn và lời ca để người học có thể vừa đàn, vừa hát, vừa nghiên cứu. Phần này bao gồm:
- Nhứt Lý (7 bài Lý Tổ và 28 bài Lý Cải lương).
- Nhị Ngâm (9 thể loại Ngâm, Hò, Vè, Nói Lối).
- Tam Nam, Tứ Oán, Ngũ Điểm – Sáu bài Bắc, và các bài Lục Xuất (Ái Tử Kê, Chiêu Quân, Duyên Kỳ Ngộ)
- Vọng cổ (Công thức chi tiết cho 20 câu từ Nhịp 2 đến Nhịp 32).
Ở phần cuối, tác giả bổ sung một tư liệu mở rộng về lịch sử và tiến trình phát triển của Cải lương, gồm: Đờn ca tài tử và Ca-Ra-Bộ, vở Gia Long tẩu quốc – vở Cải lương đầu tiên, nguồn gốc Dạ cổ hoài lang, tân cổ giao duyên và văn hóa đa sắc tộc trong Cải lương.
Đặc biệt, Linh Huyền còn tặng thêm các lời ca cổ xưa của bản Vọng cổ nhịp 2, nhằm giúp người đọc nhận ra rằng Vọng cổ nhịp 2 không chỉ có mỗi bản Dạ cổ hoài lang.
![]() |
Học âm nhạc cải lương không chỉ là giáo trình lý thuyết mà còn là nơi người đọc có thể mở ra để đàn, ca, và kết nối với di sản của tiền nhân. Tác phẩm thể hiện tâm huyết của nghệ sĩ Linh Huyền trong hành trình gìn giữ và trao truyền Cải lương bằng một phương pháp học hiện đại, hướng đến tương lai nơi nghệ thuật truyền thống Việt Nam có thể được học, hát và hiểu trên khắp thế giới…
| Nghệ sĩ Linh Huyền từng cộng tác với nhiều đoàn cải lương như Đoàn cải lương Tuổi Trẻ thương nghiệp, Đoàn văn công Đồng Tháp, Nhà hát Trần Hữu Trang. Chị còn viết cải lương, tấu hài, dạy ca cải lương, tổ chức chương trình văn nghệ du lịch mang tên Hồn Việt, thực hiện các vở cải lương như Tiểu anh hùng Nam quốc, Chất ngọc không tan, Bà chúa thơ Nôm… Sau này, dù đã theo chồng sang Ý, nhưng chị vẫn mặn mà với nghiệp cải lương và thường xuyên thực hiện nhiều chương trình tại quê nhà Việt Nam...
|
| Nghệ sĩ Linh Huyền "nặng lòng" với Cải lương Nam Bộ (TGĐA) - Vào chiều ngày 27/5, nghệ sĩ Linh Huyền đã mở cuộc họp báo ... |
| Linh Huyền, Thanh Thanh Tâm, Thanh Hằng, Quang Thành, Linh Trung làm giám khảo cuộc thi tuyển lựa giọng ca cải lương (TGĐA) - Được tổ chức hai năm một lần, cuộc thi tuyển lựa giọng ca ... |
Mi Ty