'Thằng Bờm': Bộ phim từng thắng lớn tại Liên hoan phim Việt Nam góp mặt ở DANAFF IV

(TGĐA) - Lấy cảm hứng từ hình tượng dân gian quen thuộc, Thằng Bờm không chỉ kể câu chuyện về một người nông dân chất phác mà còn phản ánh những đổi thay trong tư duy làm phim Việt Nam sau Đổi mới. Gần 40 năm sau, tác phẩm trở lại tại DANAFF IV như một dấu ấn đặc biệt của điện ảnh Việt.

Ji Chang Wook đến Việt Nam tham dự Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ 4 - DANAFF IV Ji Chang Wook đến Việt Nam tham dự Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ 4 - DANAFF IV
'Truy tìm Long Diên Hương' đưa câu chuyện báu vật làng chài đến DANAFF IV 'Truy tìm Long Diên Hương' đưa câu chuyện báu vật làng chài đến DANAFF IV

Với nhiều thế hệ khán giả Việt, Thằng Bờm trước hết là một hình tượng dân gian quen thuộc, gắn với tiếng cười hồn nhiên và cách nghĩ ngây ngô mà không hẳn là khờ dại. Khi bước lên màn ảnh trong bộ phim cùng tên của đạo diễn Lê Đức Tiến, nhân vật ấy không chỉ còn là một cái tên trong câu ca dao, mà trở thành trung tâm của câu chuyện về người nông dân Việt với đủ nét đáng yêu, đáng cười và đôi khi cũng đáng suy ngẫm.

Ra mắt năm 1987, Thằng Bờm là tác phẩm điện ảnh thuộc giai đoạn đầu của điện ảnh Việt thời kỳ Đổi mới. Nếu trước đó, hình ảnh người nông dân trên màn ảnh thường gắn với sự cần cù, chịu thương chịu khó hoặc tinh thần tập thể thì bộ phim lại chọn một cách tiếp cận đời hơn. Bờm được đặt trong mối quan hệ với cha, ông nội và những người xung quanh, từ đó hiện lên như một con người cụ thể, có sự chất phác, lòng tốt, sự ngây ngô nhưng cũng có cả những nét bảo thủ và tự tin đến buồn cười.

'Thằng Bờm': Bộ phim từng thắng lớn tại Liên hoan phim Việt Nam góp mặt ở DANAFF IV

Chính sự không hoàn hảo ấy khiến nhân vật trở nên gần gũi, Thằng Bờm không biến người nông dân thành biểu tượng đẹp đẽ một chiều, cũng không dùng tiếng cười để chế giễu họ. Bộ phim nhìn nhân vật bằng sự cảm thông, để khán giả thấy trong cái ngô nghê của Bờm vẫn có sự trong trẻo, trong cái vụng về vẫn có nét đáng yêu và trong những suy nghĩ tưởng như đơn giản lại thấp thoáng một kiểu khôn ngoan dân gian rất riêng.

Điểm thú vị của bộ phim nằm ở cách chất liệu dân gian được đưa vào một câu chuyện mang hơi thở của thời Đổi mới. Tiếng cười trong Thằng Bờm không ồn ào, mà đến từ cách nhân vật ứng xử, đối đáp và tự bộc lộ mình trước những tình huống đời thường. Qua đó, bộ phim gợi ra một làng quê đang đứng trước sự chuyển động của xã hội, nơi những nếp nghĩ cũ vẫn còn đó, trong khi con người bắt đầu phải va chạm với những thay đổi mới.

'Thằng Bờm': Bộ phim từng thắng lớn tại Liên hoan phim Việt Nam góp mặt ở DANAFF IV

Ở phương diện diễn xuất, dấu ấn lớn nhất của Thằng Bờm thuộc về NSND Trịnh Thịnh. Ông không biến Bờm thành một nhân vật gây cười đơn thuần, mà tạo nên hình ảnh người nông dân vừa ngô nghê, vừa tự tin, có lúc đáng trách nhưng vẫn rất đáng thương. Bên cạnh Hoàng Hiệp, Lê Vân và Trọng Phan, diễn xuất của NSND Trịnh Thịnh giúp bộ phim dựng nên một thế giới làng quê sinh động, nơi tiếng cười luôn đi cùng những va chạm giữa các thế hệ và cả những khoảng lặng phía sau vẻ ngoài hài hước.

'Thằng Bờm': Bộ phim từng thắng lớn tại Liên hoan phim Việt Nam góp mặt ở DANAFF IV

Tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 8 năm 1988, Thằng Bờm được trao nhiều giải thưởng quan trọng như Giải Ban giám khảo, Đạo diễn xuất sắc, Nam diễn viên chính xuất sắc và Âm nhạc xuất sắc. Những ghi nhận này cho thấy bộ phim không chỉ được nhớ đến nhờ hình tượng dân gian quen thuộc, mà còn bởi cách kể duyên dáng, diễn xuất có chiều sâu và tinh thần nhân văn trong cách nhìn về người nông dân.

Sự trở lại của Thằng Bờm tại DANAFF IV vì thế không chỉ mang ý nghĩa hoài niệm. Trong chương trình “Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm Đổi mới”, tác phẩm giúp khán giả nhìn lại một giai đoạn điện ảnh Việt bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến con người đời thường, đến những tính cách nhiều mặt thay vì những hình mẫu quá hoàn chỉnh. Từ một nhân vật dân gian tưởng như rất cũ, Thằng Bờm vẫn gợi ra những câu hỏi không cũ về sự ngây thơ, lòng tốt và cách con người thích nghi trước thay đổi của thời cuộc.

Thằng Bờm sẽ được trình chiếu miễn phí trong khuôn khổ chương trình “Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm Đổi mới” tại Liên hoan Phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV), với hai suất chiếu vào 15h00 ngày 28/6 và 17h30 ngày 2/7 tại Rạp Chiếu phim Lê Độ, Phòng chiếu số 2 (46 đường Trần Phú, phường Hải Châu, TP. Đà Nẵng).

Ji Chang Wook đến Việt Nam tham dự Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ 4 - DANAFF IV Ji Chang Wook đến Việt Nam tham dự Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ 4 - DANAFF IV
'Truy tìm Long Diên Hương' đưa câu chuyện báu vật làng chài đến DANAFF IV 'Truy tìm Long Diên Hương' đưa câu chuyện báu vật làng chài đến DANAFF IV

Ngọc Linh