‘Tìm ngọc’: Bộ ảnh kết nối ngôn ngữ dân gian với hiện đại

(TGĐA) - Vừa qua, bộ ảnh Tìm ngọc vừa được đăng tải trên các nền tảng truyền thông của dự án “Ca dao hồn Việt”. Dự án được thực hiện bởi nhóm sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, kết hợp với mạng lưới giảng dạy tiếng Việt và văn hóa Việt Nam toàn cầu. Nằm trong giai đoạn phát động cuộc thi cùng tên, nhằm khuyến khích người trẻ sáng tạo hành trình tìm hiểu ca dao, tục ngữ bằng chất liệu hình ảnh.

Dư âm từ những câu chuyện nhân ái tại Liveshow Kịch 2026 Dư âm từ những câu chuyện nhân ái tại Liveshow Kịch 2026
Photobooth Dạ khúc tháng Tư 2026: Điểm nhấn thị giác tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền Photobooth Dạ khúc tháng Tư 2026: Điểm nhấn thị giác tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền

Từ bao đời nay, mạch sống của người Việt đã bám rễ sâu vào nền văn minh lúa nước. Hạt gạo nuôi dân ta lớn, thơm hương những bữa cơm quây quần, sánh mịn trong bát cháo thuở lọt lòng, thảo thơm qua thức quà quê mộc mạc. Cứ vậy, hạt gạo gắn với đời sống của biết bao thế hệ con người đất Việt. Chính vì lẽ ấy, người Việt nâng niu dành cho “một hạt thóc vàng, chín giọt mồ hôi” cái tên thật trân trọng và đáng quý: Hạt ngọc Trời.

Lấy cảm hứng từ hạt gạo - biểu tượng của sự giản dị nhưng ẩn chứa giá trị tinh túy, bộ ảnh sử dụng những chất liệu quen thuộc như rơm rạ, nia tre, thóc gạo để tạo nên một hệ thống hình ảnh giàu tính liên tưởng. Những “lớp vỏ” mộc mạc ấy không chỉ tái hiện đời sống làng quê, mà còn gợi ra hành trình bóc tách để chạm tới phần “ngọc” - những giá trị văn hóa, cảm xúc và bản sắc nằm sâu bên trong.

Xuyên suốt bộ ảnh là hình tượng người phụ nữ, nhưng không bị đóng khung trong một câu chuyện cụ thể. Khi thì ẩn mình trong lớp rơm, khi lại nổi bật giữa những chuyển động của hạt gạo hay ánh sáng, nhân vật trở thành một điểm kết nối mở. Từ đó, người xem có thể tự liên hệ với nhiều lớp nghĩa của ca dao: về con người, về lao động, về vẻ đẹp và cả những trải nghiệm rất đời thường.

‘Tìm ngọc’: Bộ ảnh kết nối ngôn ngữ dân gian với hiện đại
Con người hiện đại vẫn mang trong mình dấu ấn văn hóa dân gian, dù đôi khi bị che khuất

Điểm đáng chú ý là bộ ảnh không minh họa trực tiếp một câu ca dao nào, mà tạo ra không gian để người xem tự “ghép nối” ký ức và cảm nhận. Chính điều này khiến mỗi khung hình trở thành một cách diễn giải khác nhau, tùy vào trải nghiệm cá nhân của từng người.

‘Tìm ngọc’: Bộ ảnh kết nối ngôn ngữ dân gian với hiện đại
Ca dao, tục ngữ trong đời sống hiện đại mang sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại, giữa cá nhân và cội nguồn

Hình ảnh trân quý của hạt thóc nguyên sơ còn tượng trưng cho bản tráng ca rực rỡ về cốt cách con người Việt Nam. Đằng sau vẻ ngoài dung dị, mộc mạc nhuốm màu sương gió là tâm hồn trong trẻo vô ngần vẫn luôn toả sáng tựa viên ngọc quý. Dẫu lớp vỏ ngoài có thô ráp, đơn sơ, cội rễ tinh túy bên trong vẫn luôn kiên cường và bất diệt.

‘Tìm ngọc’: Bộ ảnh kết nối ngôn ngữ dân gian với hiện đại
Hình ảnh con người hiện lên mang vẻ đẹp kết hợp giữa truyền thống và hiện đại: chủ động, tự tin nhưng vẫn gắn với bản sắc Việt
‘Tìm ngọc’: Bộ ảnh kết nối ngôn ngữ dân gian với hiện đại
Hành trình tìm kiếm vẻ đẹp của ca dao, tục ngữ không bao giờ là tĩnh tại, mà luôn chuyển động theo sự thay đổi của thời đại
‘Tìm ngọc’: Bộ ảnh kết nối ngôn ngữ dân gian với hiện đại
Sau hành trình bóc tách và chiêm nghiệm, giá trị văn hóa được hiện ra: lấp lánh, sâu sắc

Tìm ngọc không chỉ là một sản phẩm hình ảnh, mà còn là một cách đặt lại vấn đề: ca dao, tục ngữ có thể tồn tại trong đời sống hiện đại như thế nào. Khi được đặt vào bối cảnh mới, được kể lại bằng hình ảnh và cảm xúc, những giá trị tưởng chừng quen thuộc lại trở nên gần gũi và có sức gợi hơn, đặc biệt với người trẻ.

Chính hành trình ấy khiến Tìm ngọc mang ý nghĩa vượt ra ngoài một bộ ảnh đơn lẻ. Nó gợi mở một cách tiếp cận dài hơi hơn: để những giá trị xưa không chỉ được nhắc lại, mà còn được hiểu lại, cảm lại và tiếp tục sống trong những hình thức sáng tạo của hôm nay. Khi người trẻ chủ động tham gia vào quá trình ấy, ca dao, tục ngữ không còn là ký ức xa xôi, mà trở thành một phần gần gũi trong đời sống tinh thần.

Âm nhạc dẫn lối phi thuyền 'Synergy' tại đêm nhạc hội Dạ khúc tháng Tư 2026 Âm nhạc dẫn lối phi thuyền 'Synergy' tại đêm nhạc hội Dạ khúc tháng Tư 2026
Dư âm từ những câu chuyện nhân ái tại Liveshow Kịch 2026 Dư âm từ những câu chuyện nhân ái tại Liveshow Kịch 2026

P.V