Trông người ngẫm đến ta: Hiệp hội điện ảnh Trung Quốc

Các thành viên ban giám khảo Hiệp hội điện ảnh Trung Quốc chủ trì buổi họp báo Liên hoan phim điện ảnh Bách Hoa – Kim Kê lần thứ 23 (2014).

Hiện nay, Hiệp hội điện ảnh Trung Quốc đã có hơn 6.000 thành viên, do Lý Tuyết Kiện làm chủ tịch, 12 thành viên đồng vai trò phó chủ tịch gồm: Vương Hưng Đông, Doãn Lực, Phùng Tiểu Cương, Thành Long, Trương Hội Quân, Trương Hồng Sâm, Trần Khải Ca, Minh Trấn Giang, Hề Mỹ Quyên, Huỳnh Kiến Tân, Khang Kiện Dân và Phan Hồng.

Khẳng định vị trí không thể thay thế

Hiện nay, Hiệp hội điện ảnh Trung Quốc đã có hơn 6.000 thành viên, do Lý Tuyết Kiện làm chủ tịch.

Cơ quan lãnh đạo cao nhất của Hiệp hội điện ảnh Trung Quốc gồm có Hội đồng đại biểu thành viên toàn quốc, Ban trị sự và Chủ tịch của Hiệp hội. Chủ tịch ủy quyền cho Phó chủ tịch thường vụ phụ trách công việc hằng ngày của Hiệp hội, thư ký trưởng do đoàn chủ tịch chỉ định chịu trách nhiệm xử lý các công việc hằng ngày. Hiệp hội điện ảnh Trung Quốc thành lập một văn phòng làm việc, bộ phận hành chính gồm có phòng tổ chức liên lạc, phòng đối ngoại, phòng nhân sự, bộ phận nghiệp vụ gồm phòng nghiên cứu điện ảnh trong và ngoài nước, phòng biên tập xuất bản báo chí, đặc biệt còn có Nhà xuất bản điện ảnh Trung Quốc được thành lập năm 1965 với hoạt động chính là xuất bản sách chuyên ngành lĩnh vực điện ảnh.

Hiệp hội điện ảnh Trung Quốc thông qua bộ phận hành chính, bộ phận nghiệp vụ và các đơn vị trực thuộc, tích cực tổ chức cho các thành viên bồi dưỡng chính trị, bồi dưỡng chuyên ngành, thâm nhập cuộc sống, thâm nhập quần chúng, tổ chức triển lãm điện ảnh Trung Quốc và quốc tế, tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm về các loại hình điện ảnh, đẩy mạnh hoạt động xuất bản sách, thúc đẩy mối quan hệ hợp tác với điện ảnh thế giới, tổ chức các cuộc liên hoan phim, đồng thời khẳng định vị trí không thể thay thế của Hiệp hội điện ảnh Trung Quốc đối với các nhà hoạt động nghệ thuật. Các tuần san, nguyệt san như “Điện ảnh đại chúng”, “Nghệ thuật điện ảnh”, “Thế giới điện ảnh”, “Niên giám điện ảnh Trung Quốc”, “Động thái điện ảnh thế giới” của Hiệp hội và “Màn bạc toàn cầu” do Nhà xuất bản điện ảnh Trung Quốc đều là những tạp chí điện ảnh với lượng phát hành và tầm ảnh hưởng to lớn.

Hoạt động Liên hoan phim

Buổi lý luận – bình luận điện ảnh năm 2014, do Hiệp hội điện ảnh tổ chức.

Liên hoan phim điện ảnh Đại chúng Bách Hoa và Liên hoan phim điện ảnh Kim Kê là 2 giải thưởng có sức ảnh hưởng lớn và uy tín nhất trong giới điện ảnh Trung Quốc, do Hiệp hội điện ảnh Trung Quốc tổ chức. Liên hoan phim Kim Kê – Bách Hoa được phát triển từ hoạt động trao giải thưởng cho 2 hạng mục này, sau hơn mười mấy năm phát triển, nay đã trở thành lễ hội quan trọng thu hút giới điện ảnh Hoa ngữ, là cơ hội thể hiện toàn diện của Hiệp hội điện ảnh Trung Quốc.

Hiệp hội điện ảnh Trung Quốc chính là cầu nối liên kết giữa Đảng, Chính phủ và những nhà hoạt động điện ảnh, suốt thời gian vừa qua, Hiệp hội luôn có mối quan hệ mật thiết với những nhà hoạt động điện ảnh, cố gắng làm tốt nhiệm vụ “liên lạc, phục vụ, hài hòa”, nhằm khích lệ họ tiếp tục phấn đấu cho sự phát triển và phồn vinh của sự nghiệp điện ảnh Trung Quốc, đáp ứng các nhu cầu về đời sống tinh thần của quần chúng nhân dân.

Hiệp hội điện ảnh Trung Quốc tổ chức đại hội đại biểu mỗi 5 năm 1 lần, đại hội sẽ bầu chọn ban trị sự, ban trị sự sẽ tuyển chọn chánh phó chủ tịch và đoàn chủ tịch. Công việc hằng ngày của hiệp hội sẽ do đoàn chủ tịch chỉ đạo cho phòng bí thư chủ trì. Thống kê đến cuối năm 1985, thành viên của Hiệp hội đã có hơn 3.900 thành viên.

Cơ cấu tổ chức

Các thành viên ban giám khảo Hiệp hội điện ảnh Trung Quốc chủ trì buổi họp báo Liên hoan phim điện ảnh Bách Hoa – Kim Kê lần thứ 23 (2014).

Hiệp hội điện ảnh Trung Quốc gồm có văn phòng làm việc, phòng tổ chức liên lạc, phòng liên lạc nước ngoài, phòng tổ chức sự kiện, phòng nhân sự, văn phòng cô quan đảng ủy, phòng cán bộ về hưu. Bộ phận hành chính sự nghiệp gồm: Sở nghiên cứu điện ảnh, tòa soạn Nghệ thuật điện ảnh, tòa soạn Thế giới điện ảnh, tòa soạn Niên giám điện ảnh, phòng sáng tác điện ảnh, phòng thông tin hình ảnh, trung tâm phục vụ.

Có tổng cộng 3 ủy ban chuyên nghiệp: Ủy ban phê bình lý luận điện ảnh, Ủy ban các nhà hoạt động điện ảnh trẻ tuổi, Ủy ban điện ảnh khoa học kỹ thuật cao. Nhà xuất bản điện ảnh Trung Quốc trực thuộc Hiệp hội, ngoài việc xuất bản sách, còn chịu trách nhiệm về tạp chí “Màn bạc toàn cầu”, và có cả một xưởng in ấn sách báo.

Năm 1985, Hiệp hội điện ảnh Trung Quốc mở thêm các chi nhánh tại 21 tỉnh thành và khu tự trị, dưới sự lãnh đạo của Hiệp hội đã có thêm 13 hội học thuật chuyên ngành như Hội học thuật điện ảnh thế giới Trung Quốc, Hội học thuật lý luận điện ảnh Trung Quốc, Hội học thuật kỹ thuật truyền hình điện ảnh Trung Quốc.

Tôn chỉ và nhiệm vụ

Tôn chỉ và nhiệm vụ của Hiệp hội điện ảnh Trung Quốc là đoàn kết tất cả thành viên hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh Hoa ngữ (bao gồm Đài Loan, Hong Kong, Macau và Hoa kiều tại nước ngoài), thúc đẩy sự phát triển và phồn vinh của sự nghiệp điện ảnh Trung Quốc. Kiên trì với định hướng lấy văn nghệ để phục vụ nhân dân, phục vụ chủ nghĩa xã hội, quán triệt phương châm: “Bách hoa tề phóng, bách gia tranh minh” (Trăm hoa đua nở, trăm nhà đua tiếng), xúc tiến sáng tác điện ảnh, vận động nghiên cứu và phê bình điện ảnh, tổ chức các hoạt động nghệ thuật và kỹ thuật, đồng thời tích cực đẩy mạnh giao lưu văn hóa điện ảnh giữa Trung Quốc và nước ngoài

Con đường phát triển

Khai thác thị trường điện ảnh nông thôn chính là lựa chọn khả thi nhất để phát triển nền điện ảnh trong nước, thực tế dân số Trung Quốc chủ yếu tập trung tại nông thôn, nhưng phần lớn họ đều hướng tầm nhìn về các thành phố lớn, các thành phố vừa và nhỏ thì thỉnh thoảng ghé mắt liếc ngang, những vùng nông thôn thì bỏ xó luôn. Điện ảnh về nông thôn chủ yếu vẫn là kiểu đánh du kích với chiếc máy chiếu phim 16mm thời xa xưa, nhờ thế mà nông dân mới biết được điện ảnh là gì. Tại sao không xây dựng một số rạp chiếu phim đơn giản, chỉ cần bày vài dãy ghế, dùng máy chiếu phim 35mm, không cần thiết phải là hiệu ứng âm thành 3D, được như thế vẫn tốt hơn rất nhiều nếu so với việc nông dân xem phim ngoài trời. Một tấm vé vào cửa có giá từ 5 hào đến 1 NDT, thu hút khán giả đến rạp, đây là phương án lấy lợi nhuận khiêm tốn để tăng doanh thu, hơn nữa việc này sẽ tạo dựng nên một thị trường điện ảnh rộng lớn.

Sau khi đã có rạp chiếu phim, Hiệp hội điện ảnh Trung Quốc cần phải đào tạo đội ngũ nhân tài tình nguyện sáng tác vì nông dân. Theo kinh nghiệm tích lũy được, thể loại phim mà nông dân yêu thích chủ yếu xoay quanh 3 đề tài: “Ca hát, võ thuật, hành động mạo hiểm”. Vì thế, yêu cầu tất yếu đối với những tác phẩm điện ảnh nông thôn là tính giải trí, nội dung phim đơn giản, không nên làm những gì quá phức tạp và khó hiểu.

Kinh phí – vấn đề cần được giải quyết nhanh chóng

Nền điện ảnh Trung Quốc phát triển không mấy khả quan, thiếu kinh phí là vấn đề cần được giải quyết nhanh chóng. Nhà nước nên cố gắng áp dụng phương pháp hữu hiệu nhằm phát triển kinh phí cung cấp cho điện ảnh nước nhà, có thể nói đây là bảo đảm tốt nhất cho sự phát triển điện ảnh Trung Quốc.

Thị trường điện ảnh ảm đạm, thực tế đây không phải là vấn đề của một nước, bên cạnh đó thực trạng đời sống tinh thần hằng ngày của người dân ngày càng phong phú, phổ biến nhất là truyền hình và băng đĩa, thị trường điện ảnh không khởi sắc cũng là điều tất yếu. Mặc khác, điện ảnh là một ngành đòi hỏi sự đầu tư lớn, nhưng thu hoạch thì đối lập. Thiếu kinh phí chính là một trong những nguyên nhân khiến các nhà chế tác trong nước không có khả năng cho ra đời những bộ phim chất lượng.

Trung Quốc chủ yếu thông qua các giải thưởng để hỗ trợ kinh phí phát triển điện ảnh, nhưng vẫn có trường hợp là kịch bản hay nhưng lại không có kinh phí, cơ bản là không thể sản xuất thành phim, cơ hội đến với giải thưởng cứ thế vuột mất. Theo tìm hiểu, số lượng phim của Pháp sản xuất hằng năm thì có đến 50% do nhà nước bỏ vốn đầu tư, ở Ngà là 60% - 70%, ở Đức thì có hẳn “Cục xúc tiến điện ảnh liên bang” do nhà nước quản lý, thông qua hình thức tài trợ vốn, hỗ trợ vốn để thúc đẩy hoạt động sản xuất phim. Việc sản xuất phim ảnh tại Trung Quốc, vì thiếu kinh phí nên rất nhiều nhà biên kịch và đạo diễn tài giỏi đều bất đắc dĩ chuyển sang làm phim truyền hình. Đối với kịch bản phim truyền hình, ước tính thù lao trung bình là 10.000 NDT/tập.

Thiếu vốn, dẫn đến thất thoát nhân tài, thiếu nhân tài, tất nhiên sẽ không có tác phẩm điện ảnh xuất sắc… Điện ảnh Trung Quốc cứ thế mà rơi vào vòng tuần hoàn quái ác.

Điện ảnh Trung Quốc kêu gọi một cơ chế giám sát và đốc thúc

Muốn phát triển mạnh mẽ hơn, điện ảnh Trung Quốc cần phải xây dựng một cơ chế giám sát và đốc thúc có hiệu quả, quy định về việc phát hành và trình chiếu phim điện ảnh. Cần xây dựng một bộ luật quản lý đối với thị trường điện ảnh, nhưng hiện tại vẫn chưa thể thực hiện. Cuối năm ngoái, Tổng cục truyền thanh, truyền hình, điện ảnh Trung Quốc ban hành “Điều lệ quản lý điện ảnh”, so với những quy định trước đây, bộ điều lệ này đã có những quy định chặt chẽ hơn trong vấn đề quản lý điện ảnh, tất nhiên sẽ đạt được một hiệu quả nhất định đối với thị trường điện ảnh. Tuy nhiên, về việc xây dựng một cơ chế giám sát và đốc thúc nghiêm khắc, bộ điều lệ này vẫn còn thiếu những quy định mang tính bắt buộc, nên rất nhiều quy định đã vấp phải khó khăn trong việc quán triệt và thực hiện.

Rất nhiều rạp chiếu phim không khai báo hoặc khai gian về doanh thu phòng vé. Hiện nay, tình trạng này vẫn tiếp diễn vì thực tế vẫn chưa có một cơ chế giám sát và quản lý, chí ít sẽ gây ảnh hưởng đến 2 khía cạnh: thứ nhất nhà nước quy định, 2/3 thị trường điện ảnh Trung Quốc bắt buộc phải do nhà sản xuất trong nước đầu tư, nhưng lấy ai để quản lý; thứ hai là việc không khai báo hoặc khai gian về doanh thu sẽ khiến nhà sản xuất bị thất thoát, từ đó sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến tinh thần, sự nhiệt tình và năng lực đầu tư cho các bộ phim mới về sau.

Trịnh Nghi