Đạo diễn, Nhà quay phim Trần Xuân Chung: Những người thầy sau ống kính

	Đạo diễn Hoàng Hà Lê: Tiếp nối di sản bằng sự trung thực với hiện thực
	Đạo diễn Nguyễn Sỹ Bằng: Phim tài liệu và những điều máy quay không thể ghi lại

70 năm của Hãng phim cũng là hành trình của nhiều thế hệ nghệ sĩ đứng sau ống kính. Với anh, điều gì đáng nhớ nhất trong những năm tháng gắn bó với nghề đạo diễn tại Hãng? Nhìn lại chặng đường 70 năm của Hãng, anh mong muốn những người làm phim tài liệu hôm nay sẽ tiếp nối điều gì từ thế hệ đi trước?

Nếu để nói trong 15 năm gắn bó với nghề quay phim tại Hãng phim tài liệu và khoa học Trung Ương, điều đáng nhớ nhất với tôi đó là những người đồng nghiệp. Gọi là đồng nghiệp nhưng thực ra rất nhiều trong đó là những người thầy của tôi, những người chỉ dạy cho tôi từ những ngày đầu chập chững làm việc tại Hãng. Rồi xong suốt hành trình làm nghề sau này, mỗi biên kịch, mỗi đạo diễn hay mỗi người thu thanh, kĩ thuật trong đoàn làm phim thì đều vừa là đồng nghiệp, anh em và cũng là những người thầy.

Đạo diễn, Nhà quay phim Trần Xuân Chung tác nghiệp trên trực thăng trong sự kiện A50

Hãng phim có truyền thống học hỏi, trao đổi nghề nghiệp với nhau rất cởi mở, sôi nổi và chính điều đó đã tạo nên những tác phẩm điện ảnh tài liệu có giá trị, tạo nên của thương hiệu Hãng phim tài liệu và khoa học Trung Ương. Tôi mong muốn thế hệ trẻ chúng tôi luôn giữ vững tình yêu với nghề nghiệp, luôn cố gắng làm nghề với lòng chân thành, sự tử tế cùng tinh thần sáng tạo, những điều mà các thế hệ tiền bối của chúng tôi vẫn luôn bồi đặp và giữ gìn trong suốt 70 năm qua.

Làm phim tài liệu đòi hỏi người đạo diễn, quay phim phải có sự kiên nhẫn và khả năng nắm bắt khoảnh khắc rất nhanh. Một kỷ niệm nào trong quá trình tác nghiệp khiến anh cảm nhận rõ nhất điều đó?

Người quay phim tài liệu thường được ví có vai trò như người đạo diễn thứ 2 trong một đoàn làm phim tài liệu, câu nói đó thường dùng để miêu tả về tính chất đặc thù của người quay phim tài liệu với những tố chất như sự quan sát, khả năng kiên nhẫn và kĩ năng ghi lại những khoảnh khắc trong cuộc sống.

Đối với tôi kỉ niệm đáng nhớ nhất về điều này có lẽ là trong quá trình quay bộ phim tài liệu Muốn về nhà của Đạo diễn, NSƯT Hoàng Dũng. Bộ phim kể về những người bệnh nhân mắc bệnh tâm thần và những vấn đề xung quanh cuộc sống của họ. Tôi nhớ hôm đầu tiên quay ở Bệnh viện tâm thần Trung Ương 1, trước khi đến cổng viện tôi đã lắp máy sẵn trên xe ô tô để đến nơi có thể quay luôn những cảnh đầu tiên trong sân bệnh viện.

Khi đến nơi, tôi cầm máy quay tiến vào sân viện để quay các bệnh nhân đang chơi ngoài sân, nhưng khi bắt đầu tiến gần đến một bệnh nhân nữ trong sân thì bạn này bắt đầu thay đổi cách thức chơi, bạn chạy và dừng lại rất bất ngờ xong lại chạy, tôi cứ cầm máy bám theo và không quay được gì. Sau một lúc đuổi bắt thì tôi bắt đầu lùi ra xa dựng chân máy, kiên nhẫn chờ đợi và lựa chọn khoảnh khắc bấm máy thì mới có thể quay được bạn này, tôi hiểu sự xuất hiện của tôi làm thần kinh của bạn bị phấn khích dẫn đến bạn thay đổi hành vi và mất kiểm soát. Khi tôi trả lại không gian cho bạn như chính những gì bạn quen thuộc thì bạn lại rất hợp tác và vui vẻ. Sau lần đó tôi cũng tự có thêm cho mình những kĩ năng mới khi quay phim tài liệu đối với mỗi một đề tài lại có một phương pháp quay khác nhau. Đạo diễn Hoàng Dũng sau này có nói trêu tôi về ngày hôm đấy “Anh nhìn trên sân chú lúc đấy cũng đúng là một đứa tâm thần, hai đứa tâm thần cứ đuổi nhau trên sân!”.

Kể những kỉ niệm vui như vậy để thấy nghề làm phim tài liệu, quay phim tài liệu rất thú vị và cần nhiều kiến thức cũng như kĩ năng tổng hợp.

	Đạo diễn Hoàng Hà Lê: Tiếp nối di sản bằng sự trung thực với hiện thực
	Đạo diễn Nguyễn Sỹ Bằng: Phim tài liệu và những điều máy quay không thể ghi lại