PGS. TS. Trần Luân Kim: Nhà 'thiết kế' đa năng 'xuôi ngược, ngược xuôi' vòng đời

	PGS. TS. Trần Luân Kim: 'Mỗi người làm điện ảnh là một chiến sĩ thực thụ'
	PGS. TS. Trần Luân Kim – Trưởng ban giám khảo Phim truyện điện ảnh LHPVN lần thứ XXI: Giới chuyên môn ‘bó tay’ khi bắt lỗi 'Song Lang'!

Trong hành trình gần 50 năm ấy, có thể nói PGS. TS. Trần Luân Kim chính là một nhà “thiết kế” tiên phong đặt ra những dấu mốc đầu tiên, góp phần đáng kể trong quy trình phát triển của ngành Điện ảnh nước nhà. Đó là Hiệu trưởng Trường Điện ảnh Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh, mở các lớp Đại học (Lý luận phê bình, biên kịch, quay phim, diễn viên và đạo diễn); sáng lập giải Cánh diều (năm 2002), phát động cuộc thi thiết kế biểu trưng và ý tưởng cho giải thưởng thường niên của Hội Điện ảnh Việt Nam và biểu tượng Cánh diều do họa sĩ Ngô Phương Ly thuộc Đài Truyền hình Việt Nam thiết kế đã được chọn; thành lập Ngày Điện ảnh Việt Nam (15/3 hàng năm); xây dựng Cụm rạp Cine (gồm 9 rạp chiếu lớn nhỏ) thuộc Nhà văn hóa Điện ảnh Tân Sơn Nhất của Trung tâm Nghiên cứu và Lưu trữ Điện ảnh TP. HCM; thành lập Hãng phim Sài Gòn (Saigon Film).

Đặc biệt trong thời gian làm Viện trưởng Viện Phim Việt Nam, ông đã tập trung việc nâng cao nghiệp vụ, cơ sở vật chất, kỹ thuật, xây dựng nhà xưởng, kho lưu trữ, nhập trang thiết bị hiện đại của nước ngoài về Việt Nam để phục vụ kỹ thuật tu sửa, phục hồi và lưu trữ phim. Nhờ vậy vào năm 1999, Viện phim Việt Nam được kết nạp chính thức vào FIAF, tổ chức quốc tế về Lưu trữ điện ảnh lớn nhất thế giới lúc bấy giờ. Viện phim Việt Nam cũng là một trong những đơn vị sáng lập Hiệp hội các Viện Lưu trữ nghe nhìn Đông Nam Á - Thái Bình Dương (SEAPAVAA).

Phó Giáo sư - Tiến sĩ Trần Luân Kim

Song có lẽ, nhiều đồng nghiệp, bạn bè lại chưa biết về một lát cắt trong ký ức của ông trước khi về hoạt động trong ngành điện ảnh. Đó là vào năm 1957, ông là một trong số những học sinh xuất sắc được chọn sang Trung Quốc học. Sau một năm học tiếng Trung ở Quế Lâm, ông được chuyển về Thượng Hải học ngành thiết kế, chế tạo tàu thủy. Khi về nước ông nhận công tác tại Bộ Giao thông vận tải, tham gia một số chương trình nghiên cứu liên quan đến việc thiết kế và chế tạo các phương tiện bảo đảm giao thông vào miền Nam trên biển và trên bộ.

Cụ thể ông là một trong những người cùng một số cơ sở thiết kế nhận nhiệm vụ thiết kế một loạt tàu giả dạng tàu đánh cá, hoặc tàu buôn hai đáy, không đánh số lên thân tàu. Những con tàu “không số” ấy đã liên tục cập vào 19 bến thuộc 9 tỉnh khắp miền Nam như bến Vũng Rô (Phú Yên), bến Vàm Lũng (Cà Mau)… Tàu không số giữ vai trò quan trọng trong vận chuyển đường thủy, đã vận chuyển hơn 152.000 tấn vũ khí, thuốc men và hơn 80.000 cán bộ, chiến sĩ từ miền Bắc vào thẳng các chiến trường miền Nam, đường Hồ Chí Minh trên biển về sau đã trở thành tuyến chi viện chiến lược chủ yếu cho chiến trường miền Nam.

Và có lẽ từ xuất phát điểm đầu tiên ông được đào tạo chuyên sâu về ngành thiết kế, chế tạo tàu thủy, nên luôn có một tư duy nhạy bén, hội nhập nhanh trong từng lát cắt của cuộc đời và sự nghiệp của mình. Cho dù trong hành trình đó có thay đổi xuôi ngược, ngược xuôi, thì ông vẫn luôn vững vàng để thiết kế những mô hình mới hoàn toàn có tính thuyết phục và ý nghĩa giá trị.

Tự truyện Xuôi ngược, ngược xuôi

Từng là người viết, chủ biên, dịch, xuất bản cho rất nhiều đầu sách và công trình nghiên cứu điện ảnh Việt Nam và quốc tế, song cho đến tháng 9/2026, PGS. TS. Trần Luân Kim mới có dịp kể lại những lát cắt ký ức về cuộc đời của mình qua cuốn tự truyện Xuôi ngược, ngược xuôi vừa được phát hành. Xuôi ngược, ngược xuôi do Nhà xuất bản Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh phát hành với 289 trang gồm 13 “lát cắt” ký ức có tựa đề: Tuổi thơ; Tập kết ra miền Bắc; Du học Trung Quốc; Nơi công tác đầu đời - Bộ Giao thông vận tải; Bước chuyển nghề 180 độ; Hè về; Cục Điện ảnh, nơi khởi đầu lần nữa; Trở về miền Nam với Trường Điện ảnh; Chuyển đến Viện phim Việt Nam; Về với Hội Điện ảnh Việt Nam; Tham gia Quốc hội; Nghỉ ngơi vẫn “cày bừa” tiếp; Chuyển về hội Điện ảnh và Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật TP. Hồ Chí Minh.

Phó Giáo sư – Tiến sĩ Trần Luân Kim chia sẻ: "Cuốn sách này không nhằm kể lại một đời người theo trật tự thời gian, mà ghi chép những lát cắt ký ức trong hành trình tôi đã đi qua, nhưng tất cả đều dẫn về cùng một câu hỏi: Con người ta học được gì sau những biến động của đời mình? Nếu người đọc tìm thấy trong đó một phần suy ngẫm cho riêng mình, thì cuốn sách đã hoàn thành ý nghĩa của nó".

PGS. TS. Trần Luân Kim: 'Mỗi người làm điện ảnh là một chiến sĩ thực thụ' (TGĐA) - Là người làm công tác quản lý, nghiên cứu, PGS. TS. Trần Luân Kim ...

PGS. TS. Trần Luân Kim – Trưởng ban giám khảo Phim truyện điện ảnh LHPVN lần thứ XXI: Giới chuyên môn ‘bó tay’ khi bắt lỗi 'Song Lang'! (TGĐA) - Lễ Bế mạc Liên hoan phim Việt Nam lần thứ XXI vừa kết thúc ...