(Review) Lên hương: Tiền đề gây tò mò, kịch bản lại quẩn quanh

	Đem cuộc đời và ký ức gia đình lên màn ảnh, đạo diễn Tấn Hoàng Thông rơi nước mắt tri ân ba tại premiere 'Lên hương'
	'Lên hương': ‘Biệt đội ma chay’ chơi lớn tặng vàng cho khán giả

Trung tâm câu chuyện là Tâm do Võ Tấn Phát thủ vai, một chàng trai làm nghề giao vịt, cuộc sống vốn đã chật vật lại phải tìm cách xoay xở khi mẹ bệnh nặng. Trong lúc cần tiền, Tâm gặp bà Mũi do Hồng Đào đảm nhận, người phụ nữ đang cố giữ lấy công việc kinh doanh trại hòm trong bối cảnh làm ăn ngày càng khó khăn. Từ cuộc gặp này, cả hai bước vào một giao kèo kỳ lạ: Tâm chấp nhận nằm trong quan tài để thực hiện nghi thức cầu vận, đổi lấy khoản tiền mà anh đang rất cần.

Tiền đề của Lên hương

Đây là tiền đề có sức hút rõ rệt. Việc một người còn sống nằm trong quan tài để cầu may không chỉ tạo sự tò mò mà còn mở ra nhiều câu hỏi về niềm tin, tiền bạc và tâm lý con người khi bị đẩy vào hoàn cảnh cùng đường. Đặc biệt, khi người thực hiện nghi thức lại là một chàng trai đang cần tiền để lo cho mẹ, còn người đứng phía bên kia giao kèo là bà chủ trại hòm đang cố cứu lấy nghề nghiệp, câu chuyện có sẵn một mối quan hệ đủ đặc biệt để phát triển thành xung đột.

Võ Tấn Phát là một trong những điểm đáng chú ý của phim. Tâm khác khá xa hình ảnh hài hước quen thuộc của nam diễn viên khi nhân vật phải mang nhiều áp lực về tiền bạc, gia đình và tình trạng của mẹ. Những phân đoạn Tâm chăm sóc bà Lan do NSƯT Tuyết Thu thủ vai cho thấy nỗ lực của Võ Tấn Phát trong việc tiết chế cách diễn, đặc biệt ở những cảnh cần bộc lộ sự yếu đuối và bất lực của một người con trước hoàn cảnh gia đình.

Trong khi đó, Hồng Đào tạo được dấu ấn riêng với bà Mũi. Đây là một nhân vật có vẻ ngoài gai góc, sắc lạnh và bất cần, thường xuyên dùng sự cứng rắn để che giấu những tổn thương bên trong. So với nhiều hình ảnh mềm mại hoặc giàu tính tình cảm mà Hồng Đào từng thể hiện, bà Mũi đem đến một màu sắc khác cho nữ diễn viên. Chính sự đối lập giữa bà Mũi và Tâm cũng tạo nên một trong những mối quan hệ đáng xem nhất của phim.

Thế nhưng, vấn đề của Lên hương lại nằm ở chính phần kịch bản. Sau khi thiết lập được câu chuyện về “nằm hòm cầu vận”, bộ phim không duy trì được sự tò mò ấy trong suốt hành trình. Câu chuyện dần chuyển sang những khúc mắc gia đình, những tổn thương trong quá khứ và các mối quan hệ giữa những nhân vật. Đây không phải hướng khai thác sai, bởi đằng sau một nghi thức kỳ lạ hoàn toàn có thể là câu chuyện về những con người đang cố tìm một lối thoát cho cuộc sống. Nhưng cách triển khai khiến bộ phim nhiều lúc trở nên sướt mướt và thiếu sự gọn gàng cần thiết.

Diễn biến phim không đủ hấp dẫn về sau

Điểm đáng tiếc là những câu chuyện gia đình này không phải lúc nào cũng đủ sức tạo ra bước tiến mới cho mạch truyện. Nhân vật gặp biến cố, quá khứ được nhắc lại, những mâu thuẫn được mở ra rồi câu chuyện lại quay về những vấn đề tương tự. Khi những vòng lặp này kéo dài, sức hấp dẫn của tiền đề ban đầu cũng dần bị giảm đi.

Phần quá khứ của nhân vật càng khiến vấn đề trở nên rõ hơn. Lên hương có chủ ý giữ lại nhiều thông tin để tạo bí mật và dẫn dắt cảm xúc, nhưng cách hé lộ đôi lúc chưa đủ mạch lạc. Người xem có thể hiểu rằng những gì xảy ra trong quá khứ là nguyên nhân dẫn đến lựa chọn của các nhân vật ở hiện tại, nhưng không phải lúc nào cũng được cung cấp đủ thông tin để hiểu trọn vẹn những mối quan hệ và động cơ phía sau.

Điều này đặc biệt ảnh hưởng đến những cảnh phim muốn tạo cao trào cảm xúc. Để một bi kịch gia đình thực sự chạm tới khán giả, nhân vật cần được xây dựng đủ rõ để người xem hiểu họ đã mất gì, tổn thương như thế nào và vì sao họ lại lựa chọn con đường hiện tại. Khi quá khứ được kể chưa đủ rõ, những cảnh đáng lẽ phải tạo sức nặng đôi khi lại chỉ dừng ở việc cố gắng lấy nước mắt.

Đáng tiếc hơn, “nằm hòm cầu vận” vốn là chất liệu có thể đưa Lên hương đi theo một hướng riêng. Bộ phim hoàn toàn có khả năng khai thác sâu hơn vào nghề mai táng, niềm tin của những người tìm cách “đổi vận”, hay nghịch lý khi những người kiếm sống bằng cái chết lại phải đối diện với những vấn đề rất đời của người sống. Chính bối cảnh này tạo ra một thế giới có màu sắc riêng, nhưng kịch bản chưa dành đủ thời lượng để đào sâu.

Vì vậy, Lên hương tạo cảm giác tiếc nhiều hơn là thất vọng. Phim không thiếu chất liệu, cũng không thiếu những diễn viên có khả năng tạo ra nhân vật đáng nhớ. Hồng Đào có một vai diễn khác biệt với bà Mũi, trong khi Võ Tấn Phát cho thấy nỗ lực bước ra khỏi vùng an toàn của những vai diễn hài hước. Vấn đề nằm ở việc câu chuyện chưa đủ mạnh để kết nối những chất liệu ấy thành một hành trình thực sự thuyết phục. Nếu tiết chế phần bi lụy, làm rõ hơn quá khứ của các nhân vật và mạnh dạn khai thác thế giới “cúng hòm” thay vì liên tục quay về những mâu thuẫn gia đình, Lên hương hoàn toàn có thể tạo ra một màu sắc riêng trên màn ảnh Việt.

Sau cùng, Lên hương vẫn đáng ghi nhận bởi đã lựa chọn một tiền đề không dễ làm và đưa nghề mai táng vào trung tâm câu chuyện. Nhưng từ một ý tưởng khiến khán giả tò mò về việc một người sống sẽ làm gì khi chui vào quan tài để đổi vận, bộ phim lại dành quá nhiều thời gian để kể những bi kịch gia đình vốn không mới. Tiền đề đủ lạ để “lên hương”, nhưng kịch bản lại chưa đủ sắc để đưa câu chuyện đi xa hơn.

	Đem cuộc đời và ký ức gia đình lên màn ảnh, đạo diễn Tấn Hoàng Thông rơi nước mắt tri ân ba tại premiere 'Lên hương'
	'Lên hương': ‘Biệt đội ma chay’ chơi lớn tặng vàng cho khán giả