Đạo diễn Đinh Tuấn Vũ: Điện ảnh với tôi là cách nhìn con người, không chỉ là kể một câu chuyện

	Đạo diễn Đinh Tuấn Vũ: Tôi bị stress với ‘Chú ơi, đừng lấy mẹ con …’
	Đạo diễn Đinh Tuấn Vũ táo bạo hơn với 'Truyền thuyết về Quán Tiên'
	'Truyền thuyết về Quán Tiên': Xúc động và truyền cảm hứng cho khán giả
	'Người mẹ xinh đẹp của tôi': Dự án điện ảnh Việt - Hàn hứa hẹn lấy nước mắt khán giả
	Đạo diễn Đinh Tuấn Vũ và hành trình khám phá bản thân với phim hình sự
	Đạo diễn Đinh Tuấn Vũ: Dự án 'Viên đạn cuối cùng' và hành trình 6 năm 'bắn' mục tiêu xuyên biên giới
	Quá nhiều bí ẩn xoay quanh First look teaser phim 'Ốc mượn hồn' của đạo diễn Đinh Tuấn Vũ

Sau hơn 6 năm quay trở lại, anh thấy điện ảnh Việt đã thay đổi thế nào trong thời gian qua?

Những năm vừa qua, điện ảnh Việt thực sự thay đổi rất nhanh. Khán giả xem phim Việt nhiều hơn, cập nhật xu hướng nhanh và cũng khó tính hơn rất nhiều. Điều đó vừa đáng mừng, vừa tạo áp lực cho người làm nghề. Một bộ phim muốn được đón nhận thì trước hết phải có sự mới lạ và độc đáo ở đề tài, sau đó là những yếu tố về câu chuyện, cảm xúc và sự chỉn chu trong mọi khâu.

Cảnh trong phim Ốc mượn hồn

Ốc mượn hồn đã được ấp ủ và phát triển trong nhiều năm. Anh có thể bật mí về quá trình “thai nghén” này?

Ý tưởng của Ốc mượn hồn đến với tôi từ khá lâu rồi, từ những câu hỏi rất đời thường về danh tính, tình yêu và cảm giác con người đôi khi đang sống trong “vỏ bọc” của người khác.

Ban đầu nó chưa phải là một phim tâm lý - kịch tính như bây giờ đâu. Kịch bản đã thay đổi rất nhiều lần. Có những giai đoạn tôi phải dừng lại vài tháng chỉ để tìm đúng “tông” cảm xúc cho phim. Tôi muốn đây không chỉ là một câu chuyện giật gân hay twist, mà phải là một bộ phim khiến khán giả thấy đau, thấy bất an và đôi lúc nhìn lại chính mình.

Tại sao lại có cái tên là Ốc mượn hồn, anh có thể lý giải về tựa phim đặc biệt đó? Không gian trong phim được anh chú trọng thế nào?

Tôi rất thích hình ảnh “ốc mượn hồn” ngoài đời thật. Nó sống bằng cách chui vào chiếc vỏ không phải là của mình. Với tôi, đó là một hình ảnh vừa đẹp vừa đáng sợ. Tên phim nghe hơi lạ, nhưng nó đúng với tinh thần câu chuyện: có những con người đang sống trong thân phận không thuộc về họ hoặc cố giữ một thứ vốn đã mất. Còn về không gian phim, tôi và ê-kíp đầu tư rất nhiều chất xám từ khâu tiền kỳ, ngay từ những bản vẽ đầu tiên. Tôi muốn mọi thứ trong phim đều có cảm giác hơi “ngột”, hơi bất an, kể cả những căn nhà đẹp hay những khung hình tưởng như rất yên bình. Không gian trong phim không chỉ để đẹp mà phải phản ánh trạng thái tâm lý nhân vật.

Đạo diễn Đinh Tuấn Vũ trên trường quay Ốc mượn hồn

Là một đạo diễn cầu toàn, bước chuyển mình lần này so với phong cách làm phim trước đây có khiến anh gặp trở ngại không?

Trước đây, phim của tôi thường thiên về cảm xúc lãng mạn, nhiều khoảng lặng và chất thơ hơn. Còn với tâm lý - kịch tính, đặc biệt là một câu chuyện như Ốc mượn hồn mọi thứ đều phải được đẩy vào trạng thái căng hơn rất nhiều: tâm lý nhân vật, nhịp dựng, âm thanh, ánh sáng, thậm chí cả cách máy quay di chuyển. Nhưng cái khó là nếu mình đẩy quá tay thì phim sẽ dễ trở nên “ồn”, hoặc khiến cảm xúc bị giả. Tôi và ê-kíp mất khá nhiều thời gian để tìm được ranh giới đó - làm sao để khán giả luôn thấy bất an, nhưng vẫn tin đây là những con người thật chứ không phải những nhân vật chỉ tồn tại để tạo twist.

Ngoài ra, phim cũng yêu cầu diễn viên phải đi vào những vùng cảm xúc mà họ chưa từng trải qua. Có những cảnh nhìn trên màn ảnh có thể rất nhỏ thôi, nhưng để diễn viên giữ được trạng thái tâm lý đúng thì cả ê-kíp phải chuẩn bị rất kỹ về không gian, ánh sáng và năng lượng trên set quay. Tôi nghĩ bước chuyển lớn nhất của mình lần này là thay vì kể câu chuyện bằng hình ảnh đẹp hay cảm xúc lãng mạn như trước, tôi phải học cách khiến khán giả cảm thấy “không an toàn” trong chính thế giới của bộ phim. Đó là điều khó nhưng cũng rất thú vị với tôi ở dự án này

Đạo diễn Đinh Tuấn Vũ

Đâu là điểm đặc biệt nhất của bộ phim? Có cảnh quay nào làm khó ê-kíp ngoài dự đoán? Có ý tưởng nào buộc anh phải điều chỉnh ngay trên trường quay?

Điểm đặc biệt nhất với tôi là cảm giác nhập nhằng giữa đúng – sai, thật – giả trong phim. Tôi thích những nhân vật mà mình vừa thương vừa sợ.

Có khá nhiều cảnh khó hơn dự tính vì phim nặng tâm lý. Đôi khi diễn viên phải giữ trạng thái cảm xúc căng liên tục nhiều giờ liền. Có những cảnh chúng tôi chỉnh sửa ngay tại hiện trường vì khi rehearsal, tôi nhận ra cảm xúc thật lại mạnh hơn rất nhiều so với những gì viết trên giấy.

Hay có những cảnh khi viết trên giấy tưởng như thật đơn giản, nhưng lúc quay mới thấy nó cực kỳ khắc nghiệt. Ví dụ như cảnh mở đầu phim, diễn viên Yên Đan phải ngâm dưới đáy nước gần 10 tiếng đồng hồ để hoàn thành cảnh quay, trong thời tiết cuối tháng 10 ở Phú Yên. Mưa. Lạnh. Và gần như xuyên đêm. Đó là một cú máy dài dưới nước và Đan đã khiến tất cả mọi người kinh ngạc khi hoàn thành cảnh quay đó với một quyết tâm phi thường.

Hoa hậu Tiểu Vy vào vai nữ chính là một lựa chọn khiến nhiều người bất ngờ

Quá trình chọn lựa diễn viên cho bộ phim có mất nhiều thời gian? Lý do gì khiến anh chọn Hoa hậu Tiểu Vy vào vai nữ chính có chiều sâu tâm lý phức tạp?

Casting phim này mất rất nhiều thời gian. Tôi không tìm những người chỉ hợp ngoại hình, mà phải có năng lượng đúng với nhân vật.

Tiểu Vy là một lựa chọn khiến nhiều người bất ngờ, nhưng tôi nhìn thấy ở Vy một sự mong manh và cảm giác “bí mật” rất hợp với nhân vật này. Quan trọng hơn là Vy chịu khó và rất nghiêm túc. Tôi nghĩ đôi khi điều thú vị của điện ảnh là nhìn thấy một khía cạnh khác hoàn toàn của một người mà trước giờ khán giả chưa từng thấy.

Lần đầu hợp tác với Quốc Trường và Tiểu Vy, anh đánh giá thế nào về họ? Đều là những người trẻ, có khi nào mọi người tranh luận đến cùng để mang tới những cảnh quay tốt nhất?

Tôi nghĩ điều may mắn của Ốc mượn hồn là gặp được những diễn viên rất chịu dấn thân cho nhân vật. Quốc Trường và Tiểu Vy đều dành rất nhiều thời gian để nói chuyện với tôi về tâm lý nhân vật, thậm chí có những chi tiết rất nhỏ như ánh mắt, nhịp thở hay lựa chọn từng phản ứng trước mỗi tình huống cũng được chúng tôi bàn rất kỹ.

Quốc Trường có sự điềm tĩnh và khả năng giữ cảm xúc trong những cảnh nặng

Quốc Trường là người có kinh nghiệm diễn xuất hơn nên anh ấy kiểm soát tâm lý nhân vật khá tốt. Tôi thích ở Trường sự điềm tĩnh và khả năng giữ cảm xúc trong những cảnh nặng. Có những phân đoạn nếu diễn quá một chút sẽ rất dễ bị melodrama, nhưng Trường biết tiết chế để nhân vật vẫn có chiều sâu và sự nam tính cần thiết.

Còn Tiểu Vy là trường hợp khiến tôi bất ngờ nhất. Vy rất lì và chịu khó. Có những cảnh tâm lý nặng quay đi quay lại rất nhiều lần nhưng Vy vẫn giữ được năng lượng. Điều tôi đánh giá cao là Vy không ngại bị “xấu” về mặt hình ảnh để giữ cảm xúc thật cho nhân vật. Với một diễn viên trẻ, đặc biệt xuất thân từ hoa hậu, điều đó không dễ.

Đúng là chúng tôi có tranh luận khá nhiều trên set. Nhưng tôi nghĩ tranh luận là điều cần thiết nếu mọi người đều thật sự muốn bộ phim tốt hơn. Có những cảnh Quốc Trường sẽ có một cách hiểu khác về tâm lý nhân vật, hoặc Tiểu Vy sẽ phản ứng theo bản năng khác với kịch bản ban đầu. Tôi không phải kiểu đạo diễn bắt diễn viên làm đúng 100% những gì mình viết. Nếu trong quá trình rehearsal, tôi thấy đề xuất của diễn viên hợp lý và cảm xúc hơn, tôi sẵn sàng thay đổi. Tôi nghĩ những cảnh tốt nhất của phim thường đến từ lúc đạo diễn và diễn viên thật sự tin tưởng nhau để cùng đào sâu cảm xúc, chứ không phải chỉ làm đúng kỹ thuật.

Với một dàn cast “đỉnh” như trong phim từ chính đến phụ, anh làm việc thế nào để họ đều có đất diễn, đáp ứng đúng tâm lý của từng nhân vật?

Tôi luôn nói với diễn viên rằng: khán giả không nhớ nhân vật vì họ xuất hiện nhiều, mà vì nhân vật đó khiến khán giả thực sự tin. Nên ngay cả những tuyến phụ trong Ốc mượn hồn, tôi và biên kịch cũng dành rất nhiều thời gian để xây dựng quá khứ, động cơ và tổn thương riêng cho họ, dù có những thứ không bao giờ được nói ra trực tiếp trên màn ảnh. Khi diễn viên hiểu nhân vật của mình muốn gì, đang thiếu điều gì hoặc đang che giấu điều gì, tự nhiên họ sẽ có cách tồn tại rất riêng trong phim. Lúc đó họ không cần cố “giành spotlight” nữa, mà khán giả vẫn nhớ tới họ.

Ngoài ra, tôi khá kỹ trong việc giữ nhịp diễn xuất giữa các diễn viên. Một bộ phim tâm lý rất dễ bị lệch tone nếu mỗi người diễn theo một kiểu khác nhau. Có người mạnh về bản năng, có người thiên kỹ thuật, có người lại giữ cảm xúc rất nội tâm. Nhiệm vụ của tôi là điều chỉnh để tất cả hòa vào cùng một nhịp cảm xúc của phim. Tôi cũng dành thời gian để nói chuyện riêng với từng diễn viên, chứ không chỉ tập thoại chung. Có những diễn viên cần được phân tích rất kỹ về tâm lý, nhưng cũng có người tôi phải “gỡ” bớt suy nghĩ để họ diễn tự nhiên hơn. Mỗi người là một cách làm việc khác nhau.

Với tôi, dàn cast mạnh không có nghĩa là ai cũng phải thật nổi bật, mà là khi đứng cạnh nhau, họ khiến thế giới của bộ phim trở nên đáng tin. Và tôi nghĩ đó mới là điều khó nhất.

Trong số các diễn viên phụ, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung đang là một ẩn số thú vị và mới mẻ. Anh ấn tượng ra sao về lần đầu lấn sân điện ảnh của anh ấy?

Thật ra trước khi làm việc chung, tôi cũng khá tò mò không biết anh Chung sẽ hòa nhập với môi trường điện ảnh như thế nào, vì mọi người vốn đã quen với hình ảnh một nhạc sĩ rất thành công rồi. Nhưng điều khiến tôi ấn tượng nhất ở anh ấy là sự cầu toàn và tinh thần học hỏi rất nghiêm túc. Anh Chung không vào set với tâm lý “thử cho biết”, mà anh chuẩn bị rất kỹ cho vai diễn của mình. Anh thường xuyên hỏi thêm về tâm lý nhân vật, về động cơ trong từng cảnh, thậm chí có những chi tiết rất nhỏ anh cũng muốn hiểu thật rõ để diễn cho đúng tinh thần của phim. Anh Chung cũng là người rất biết lắng nghe. Có những lúc tôi hoặc bạn diễn góp ý điều gì, anh ấy sẵn sàng điều chỉnh ngay chứ không cố bảo vệ cái tôi của mình. Điều đó làm không khí làm việc rất dễ chịu.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung lần đầu chạm ngõ điện ảnh

Một điều thú vị nữa là anh Chung ngoài đời rất hài hước. Những phim tâm lý như Ốc mượn hồn đôi khi áp lực trên set khá nặng, nên sự vui tính của anh ấy giúp ê-kíp và diễn viên thoải mái hơn rất nhiều giữa các cảnh quay căng thẳng. Tôi nghĩ đó cũng là lý do mọi người quý anh ấy rất nhanh. Và với một người lần đầu chạm vào điện ảnh, tôi nghĩ điều đáng quý nhất là anh Chung bước vào công việc này bằng sự tôn trọng thật sự dành cho nghề.

Giữa rất nhiều phim Việt gần đây thành công ngoài sức tưởng tượng, lần trở lại này, anh có áp lực phải có doanh thu cao?

Doanh thu đương nhiên quan trọng vì điện ảnh vẫn là một ngành công nghiệp. Nhưng nếu chỉ nghĩ đến doanh thu ngay từ đầu thì rất dễ đánh mất bản sắc của bộ phim. Tôi mong Ốc mượn hồn là một bộ phim có thể chạm được tới khán giả trước tiên. Còn khi khán giả thật sự yêu phim thì doanh thu sẽ là thành quả tự nhiên.

Quan niệm của anh về một đạo diễn giỏi thế nào? Anh thấy bản thân mình đã thay đổi ra sao trong 10 năm qua kể từ phim Cuộc đời của Yến cho đến nay?

Tôi nghĩ một đạo diễn giỏi đầu tiên là người biết mình muốn gì. Anh ta cũng phải đủ nhạy cảm để hiểu con người và đủ bản lĩnh để bảo vệ cảm xúc của bộ phim đến cùng. Điện ảnh với tôi chưa bao giờ chỉ là kể một câu chuyện. Nó là cách mình nhìn con người, nhìn sự cô đơn, tổn thương, tình yêu hay cả những góc tối mà đôi khi chính chúng ta cũng không dám đối diện. Một đạo diễn nếu chỉ giỏi kỹ thuật thì có thể làm ra một bộ phim đẹp, nhưng chưa chắc làm khán giả nhớ. Điều khiến một bộ phim sống lâu thường là cảm xúc thật của nó.

10 năm trước tôi bị hấp dẫn bởi vẻ đẹp và những cảm xúc khá thuần khiết. Còn bây giờ, càng trưởng thành tôi càng nhận ra con người không đơn giản như vậy. Trong mỗi người luôn tồn tại rất nhiều mặt khác nhau: phần tốt và phần xấu, sự tử tế và ích kỷ, tình yêu và nỗi sợ… đôi khi cùng xuất hiện trong một thời điểm. Có những người mình nghĩ rất đáng thương nhưng họ cũng có thể làm tổn thương người khác. Có những người tưởng rất mạnh mẽ nhưng bên trong lại đầy bất an. Tôi nghĩ mình bây giờ không còn nhìn cuộc sống theo kiểu trắng – đen rõ ràng nữa, và sự thay đổi đó ảnh hưởng rất lớn đến cách tôi xây dựng nhân vật cũng như kể câu chuyện trong Ốc mượn hồn.

Trong sự nghiệp làm nghề, anh có từng đối mặt với những quan điểm trái chiều từ công chúng không? Khi đó, anh có suy nghĩ thế nào?

Có chứ. Làm nghệ thuật thì khó tránh khỏi chuyện đó. Tôi nghĩ quan trọng là mình phải đủ bình tĩnh để phân biệt đâu là góp ý thật sự có giá trị và đâu chỉ là cảm xúc nhất thời. Tôi luôn tôn trọng khán giả, kể cả khi họ không thích phim của mình. Vì cuối cùng, điện ảnh vẫn là đối thoại giữa người làm phim và người xem.

Theo anh, để điện ảnh Việt phát triển và đi xa hơn nữa thì cần những yếu tố gì?

Tôi nghĩ để điện ảnh Việt phát triển xa hơn thì điều quan trọng nhất là phải phát triển đồng đều cả hệ sinh thái làm phim, chứ không chỉ tập trung vào một vị trí nào. Chúng ta cần những biên kịch tốt hơn, những đạo diễn có tiếng nói riêng hơn, nhưng đồng thời cũng cần đầu tư nghiêm túc cho đội ngũ phía sau máy quay như quay phim, thiết kế mỹ thuật, âm thanh, dựng phim… Vì điện ảnh là nghệ thuật của tập thể. Một bộ phim hay không thể chỉ nhờ một cá nhân giỏi. Diễn viên Việt bây giờ có nhiều tiềm năng, nhưng để đi xa hơn thì cần môi trường đào tạo và làm nghề chuyên nghiệp hơn, để họ có thể đào sâu tâm lý nhân vật chứ không chỉ dừng ở việc làm theo những gì đạo diễn yêu cầu.

Một điều nữa là chúng ta cần sự đa dạng. Một nền điện ảnh mạnh là khi nhiều kiểu phim khác nhau đều có cơ hội tồn tại: phim thương mại, phim tác giả, phim thể nghiệm, phim dành cho giới trẻ hay những câu chuyện rất Việt Nam. Khi thị trường đủ đa dạng, suy nghĩ của khán giả cũng sẽ thay đổi. Cách nhìn từ bên ngoài vào chúng ta cũng sẽ thay đổi.

Cuối cùng, tôi nghĩ chính chúng tôi - những người làm nghề cần kiên nhẫn hơn với tiêu chuẩn cao nhất do mình tự đặt ra. Điện ảnh không phải cuộc đua làm thật nhanh, mà là cuộc đua xem ai giữ được cá tính và cảm xúc thật bền bỉ hơn.

Ngoài phim ảnh, anh có đam mê nào ở cuộc sống đời thường? Anh tìm sự cân bằng thế nào sau bộ phim nặng về tâm lý như Ốc mượn hồn?

Tôi thích ở cạnh gia đình, đưa con đi học, đón con tan trường, hoặc đơn giản là ngồi ăn cơm với vợ con sau một ngày làm việc. Có những lúc quay phim căng thẳng nhiều tháng liền, mình bị cuốn vào cảm xúc và thế giới của nhân vật quá sâu. Nhưng rồi chỉ cần nhìn thấy con mình chạy từ trong sân trường ào ra ôm bố, tự nhiên mọi áp lực nó dịu xuống rất nhiều. Tôi nghĩ những khoảnh khắc đời thường như vậy giúp mình “trở lại” với cuộc sống thật.

Ngoài ra tôi cũng thích đọc sách, xem phim, nghe nhạc và đi du lịch. Nhưng càng lớn tôi càng nhận ra sự cân bằng không đến từ những điều quá đặc biệt, mà đến từ việc mình vẫn giữ được kết nối với những thứ rất nhỏ và rất thật trong cuộc sống hằng ngày.

Khán giả đang nóng lòng chờ đợi ngày ra mắt bộ phim, còn anh muốn nói điều gì với họ?

Tôi nghĩ điều hạnh phúc nhất với người làm phim là biết có khán giả đang chờ bộ phim của mình.

Hy vọng khi xem Ốc mượn hồn, mọi người sẽ không chỉ xem một câu chuyện giật gân hay bí ẩn, mà sẽ thật sự cảm nhận được những tổn thương, những khao khát rất con người bên trong các nhân vật. Và biết đâu, sau khi bước ra khỏi rạp, mỗi người sẽ tự hỏi: “Liệu mình có đang sống đúng với con người thật của mình không?”

	Quốc Trường đối đầu Tiểu Vy trong 'Ốc mượn hồn': Ván bài ái tình và những bí mật hôn nhân không tưởng
	Ê-kip tiết lộ quá trình thuyết phục nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung đóng phim điện ảnh 'Ốc mượn hồn'
	Đạo diễn Đinh Tuấn Vũ: Tôi bị stress với ‘Chú ơi, đừng lấy mẹ con …’
	Đạo diễn Đinh Tuấn Vũ táo bạo hơn với 'Truyền thuyết về Quán Tiên'
	Đạo diễn Đinh Tuấn Vũ và hành trình khám phá bản thân với phim hình sự