'Sirat' có tạo được đột phá phim hành động hiện sinh?

(TGĐA) - Với bộ phim hành động ly kỳ hiện sinh Sirat, lấy bối cảnh văn hóa rave của Maroc, Oliver Laxe chia sẻ rằng ông không hề muốn gây sốc, nhưng vẫn bị ám ảnh bởi một cảnh phim. Liệu vị đạo diễn này có tạo nên bộ phim kinh dị nhất năm? (Văn hóa nhạc rave ở Morocco là một phong trào ngầm sôi động phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là ở các thành phố như Marrakech và Agadir, pha trộn sự cởi mở truyền thống của Morocco với âm nhạc điện tử toàn cầu (Techno, Psytrance, House) tại nhiều địa điểm khác nhau, từ cảnh quan sa mạc đến các câu lạc bộ).

Lâm Bách Hoành đến Việt Nam ra mắt phim hành động '96 phút sinh tử' Lâm Bách Hoành đến Việt Nam ra mắt phim hành động '96 phút sinh tử'
Lisa (BlackPink) xác nhận góp mặt trong phim hành động Netflix Lisa (BlackPink) xác nhận góp mặt trong phim hành động Netflix

Tạo cú huých mới trong phim kinh dị

Phân tâm học, Chủ nghĩa Sufi, Andrei Tarkovsky, ban nhạc Rolling Stones... đây là một số ảnh hưởng đã tạo nên sự ra đời của Sirat, có lẽ là bộ phim khó tả và đáng sợ nhất năm 2025. Kể từ khi ra mắt vào tháng 5 tại Liên hoan phim Cannes, nơi bộ phim nhận giải thưởng của ban giám khảo, các nhà phê bình đã nhắc đến những tác phẩm kinh điển về hành động hiện sinh như The Wages of Fear, SorcererMad Max với những cảnh quay gây sốc. Đạo diễn của bộ phim, Oliver Laxe, cho biết ông thích những so sánh đó. Nhưng Laxe, một nhà làm phim người Galicia 43 tuổi, nhấn mạnh Sirat, bộ phim thứ tư của ông, mang tính siêu hình hơn. “Tôi thực sự muốn làm một bộ phim về cái chết” - ông giải thích trong một cuộc gọi video từ Tokyo, bộ phim được trình chiếu tại một liên hoan phim. Sirat (tựa tiếng Ả-rập có thể dịch là “con đường”), kể về một người Tây Ban Nha, Luis (Sergi López đóng), cùng với cậu con trai nhỏ Esteban (Bruno Núñez đóng) đến Maroc để tìm kiếm cô con gái đã trưởng thành mất tích của mình. Cô đã biến mất vào vùng hẻo lánh của giới du mục tiệc tùng. Hy vọng tìm thấy cô trong bối cảnh một cuộc đàn áp quân sự bí ẩn đang diễn ra ở phía sau, hai cha con đã hợp tác với năm người khách đang trên đường đến một bữa tiệc khác bên kia sa mạc Sahara. Sirat hiện đang được trình chiếu tại các rạp chiếu phim để tranh giải Oscar và là đại diện của Tây Ban Nha tham gia hạng mục Oscar phim truyện quốc tế. Phim sẽ chính thức ra rạp vào năm 2026 với phiên bản phát hành thường xuyên. Những hiểm nguy (địa hình hiểm trở, thiếu lương thực và xăng dầu, những nguy hiểm bất ngờ xa rời nền văn minh) rất nhiều. López chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn: “Khi đọc kịch bản và nhận ra mức độ đau khổ mà sẽ phải trải qua khi thể hiện vai diễn, tôi đã nói với Laxe: Tôi không chắc có diễn viên nào có thể đảm nhận vai đó”. Nhưng đối mặt với nỗi sợ hãi và cái chết là một phần quan trọng trong nội dung của Sirat. “Có một câu hỏi vô lý, tại sao một người lại chết? - Laxe nói - Câu hỏi chính xác phải là, bạn chết như thế nào? Sirat, với các nhân vật cuồng nhiệt, đã nói lên điều đó. Bạn có thể tưởng tượng được điệu nhảy tử thần của mình không?”.

'Sirat' có tạo được đột phá phim hành động hiện sinh?
Phim kinh dị Sirat

Dàn diễn viên nghiệp dư

Ngoài López và Núñez, không ai trong số các diễn viên chính, những người có cùng tên với nhân vật của họ, là diễn viên chuyên nghiệp, và tất cả đều mang đến những trải nghiệm khác thường, ngoài lề cho bộ phim. Họ phần lớn được tìm thấy thông qua quá trình tuyển chọn diễn viên đường phố do nhà thiết kế trang phục và đối tác cũ của Laxe, Nadia Acimi, một người hâm mộ cuồng nhiệt của các buổi tiệc rave, dẫn đầu. Jade Oukid, 38 tuổi, đã tham dự các sự kiện như trong phim hơn 20 năm nhớ lại: “Acimi đã tìm thấy tôi trong đám đông 10.000 người tại một lễ hội ở Bồ Đào Nha”. Hoàn cảnh của Oukid không dễ tóm tắt: Cô tự mô tả mình là một nhiếp ảnh gia, một nhà làm phim nghiệp dư và một thợ may làm việc với các loại da thuần chay. Từng sống trong rừng trong một chiếc xe tải. Oukid nói: “Khi gặp Laxe, tôi vừa hoàn thành khóa đào tạo giao tiếp trực quan với động vật. Lúc đó tôi là thành viên của một nhóm tổ chức các sự kiện âm nhạc và triển lãm nghệ thuật”. Gọi điện qua video từ quê hương Pháp, Oukid nói chuyện thông qua một phiên dịch (như một số thành viên khác trong dàn diễn viên), cô tâm sự: “Ban đầu tôi đã nghi ngờ về việc tham gia Sirat. Ngoài nỗi sợ xuất hiện trước ống kính, trong văn hóa rave còn có sự kỳ thị đối với những người tham gia tham gia các dự án bên ngoài. Rất nhiều phương tiện truyền thông truyền thống khắc họa chúng tôi dưới góc độ không tốt. Họ chia sẻ những thông tin về cộng đồng chúng tôi mà tôi không đồng tình lắm. Có nguồn gốc Thổ Nhĩ Kỳ - Algeria, tôi cũng lo lắng về những tác động thuộc địa của việc đến Bắc Phi để quay phim”. Trong cuộc sống hàng ngày, Tonin Janvier, 42 tuổi, cũng đến từ Pháp, biểu diễn tại các lễ hội đường phố của thành phố. “Tôi lớn lên trên sân khấu trong một gia đình làm nghề sân khấu lưu động. Kiến ​​thức của tôi về các buổi rave không nhiều bằng sự quen thuộc của tôi với châu Phi.

'Sirat' có tạo được đột phá phim hành động hiện sinh?

Khi còn nhỏ tôi đã lưu diễn ở Mali, Senegal, Bờ Biển Ngà và Guinea. Lúc trưởng thành, cố gắng kiếm sống bằng nghề nghệ sĩ, tôi đã dành sáu năm bán xe Pháp cũ ở Mali và Senegal. Từng trải qua những tình huống thậm chí còn nguy hiểm hơn trong phim, nhưng tôi đã vượt qua được. Ví dụ, có lần đang đi xe máy và bị một chiếc xe tải cán qua người, tôi vẫn còn sống dù bị mất một chân”. Stefania Gadda, một phụ nữ Ý 50 tuổi, nói: “Khác biệt là từ phù hợp nhất để miêu tả lối sống của tôi. Tôi sống trên đồng ruộng nên cảm thấy mình giống một người nông dân hơn là một raver”. Hiện bà sống tại một trang trại không có điện nước máy gần Granada, Tây Ban Nha và một người bạn đã sắp xếp một cuộc gọi video tại nhà anh ấy để phóng viên trò chuyện. Laxe tìm thấy Gadda và một thành viên khác trong dàn diễn viên ở Órgiva, một thị trấn Tây Ban Nha nổi tiếng với những luồng văn hóa phản kháng. “Khu vực tôi sống là nơi có rất nhiều người tổ chức tiệc tùng và lễ hội rave - Gadda nói - Tôi được mời tham gia Sirat sau khi nhóm tuyển diễn viên, theo lời giới thiệu của cư dân địa phương, đến nhà tôi. Khi người ta đến tận ngôi nhà của bạn và gõ cửa nhà, bạn không thể tư chối”. Laxe cho biết ban đầu tất cả các diễn viên không chuyên đều sợ máy quay. “Vì quá trình quay phim phức tạp về mặt kỹ thuật, nên tôi phải giúp họ tự tin hơn bằng cách mời López và các diễn viên khác đến sống tại nhà riêng của mình ở Galicia, Tây bắc Tây Ban Nha”. López nhớ lại những khoảnh khắc nấu ăn cùng nhóm, đi dạo, tập luyện và “từng chút một chúng tôi trở thành bạn bè”. Janvier thích có sự chuẩn bị kỹ lưỡng của các diễn viên nên khá khó chịu khi yêu cầu này không được đáp ứng. “Những người khác không có kỷ luật – ông nhớ lại - Họ thường đi ngủ muộn; họ uống rất nhiều. Vì vậy, tôi rất khó khăn khi làm việc với họ. Tuy nhiên, khán giả thực sự xem chúng tôi như một gia đình trên màn ảnh. Một phần sự tin cậy đó là nhờ hoàn cảnh quay phim, diễn ra ở Maroc và Tây Ban Nha. Gió ư? Đó là một cơn bão thực sự, đó là gió thực sự. Và tất cả được đưa vào phim. Tôi nghĩ việc sống trong điều kiện khắc nghiệt đó đã làm tăng thêm tính chân thực cho các nhân vật của chúng tôi”. Một số khía cạnh khó khăn nhất của quá trình quay phim không liên quan gì đến địa hình.

Bộc bạch của đạo diễn

Đối với cảnh mở đầu, được quay ở Tây Ban Nha, Laxe và đoàn làm phim phải tổ chức một bữa tiệc rave kéo dài ba ngày. Cảnh quay này rất phức tạp về mặt hậu cần vì nó pha trộn giữa ảo giác về một bữa tiệc bất hợp pháp với những yêu cầu sản xuất như bảo hiểm. Sau đó, có một cảnh trong phim kinh dị mà Laxe gọi là “một cảnh ma ám”. Nó kinh dị đến nỗi đạo diễn nói: “Tôi không bao giờ thoát khỏi ám ảnh bởi nó, ngay từ lúc viết kịch bản, thậm chí khi biên tập và cả khi xử lý âm thanh.

'Sirat' có tạo được đột phá phim hành động hiện sinh?
Đạo diễn Laxe

Nhưng cảnh quay này không nhằm mục đích gây sốc chỉ để gây sốc. Tôi không có hứng thú với việc đùa giỡn với khán giả bằng những khung hình tàn bạo, độc ác này. Tôi không thích những nhà làm phim như Lars von Trier, Haneke”. Thay vào đó, dù vẫn thấy cảnh quay này thật đau lòng khi xem lại, tôi vẫn nghĩ Sirat là một bộ phim lành mạnh và chuỗi cảnh kinh dị này là cần thiết, là một cách để đột phá đến một cấp độ nhận thức và cảm xúc khác biệt cho người xem, gần giống như cách một nhà trị liệu tâm lý sẽ cố gắng làm. Các nhà tài trợ nói với tôi chúng rất mạo hiểm, nhưng tôi tin rằng muốn thành công thì phải dám nhảy xuống vực thẳm nếu cần. Chúng ta tin vào những gì chúng ta phải làm và hãy làm ngay cả khi nó có thể là tập phim cuối cùng trong sự nghiệp của bạn. May mắn là không như nhiều người lo lắng, Sirat dường như gần hơn với một bước đột phá thương mại đối với một đạo diễn mà các bộ phim trước đó như Mimosas, Fire Will Come, phần lớn được xem bởi những người yêu điện ảnh thực thụ. Mọi người đều nói về bộ phim ngay cả những người không thích nó giống như những người không phải là người hâm mộ nhạc techno nhưng vẫn yêu thích âm nhạc. Nếu Sirat không được đề cử cho Nhạc phim hay nhất, thì có điều gì đó không ổn”.

Lâm Bách Hoành đến Việt Nam ra mắt phim hành động '96 phút sinh tử' Lâm Bách Hoành đến Việt Nam ra mắt phim hành động '96 phút sinh tử'
Lisa (BlackPink) xác nhận góp mặt trong phim hành động Netflix Lisa (BlackPink) xác nhận góp mặt trong phim hành động Netflix

Trung Nguyên