Phim hoạt hình lịch sử Cách mạng: Gìn giữ ký ức bằng ngôn ngữ hoạt hình

	Màn trở lại đầy náo nhiệt của hội boss cưng 'Mèo siêu quậy ở viện bảo tàng' giữa Ai Cập huyền bí
	Nhiều địa danh tại Việt Nam sẽ xuất hiện trong tập đặc biệt của Doraemon

Mảng đề tài lịch sử cách mạng: Sức hút mới

Thời gian gần đây, trong các sự kiện kỷ niệm đại lễ A80 – Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9; A70 - kỷ niệm chiến thắng Điện Biên Phủ, A50 – Giải phóng Miền Nam thống nhất đất nước… hàng loạt bộ phim hoạt hình đề tài lịch sử Cách mạng được trình chiếu, thu hút lượng khán giả đông đảo hào hứng đón xem. Nhiều em nhỏ, vốn ít quan tâm đến lịch sử, đã tìm thấy trong hoạt hình một cách tiếp cận gần gũi và hấp dẫn hơn. Có thể nói, hoạt hình đang dần trở thành một “cánh cửa mở” giúp lịch sử bước vào đời sống tinh thần của thế hệ trẻ.

Là Hãng phim hàng đầu của hoạt hình Việt Nam, Hãng phim Hoạt hình có số lượng phim về đề tài lịch sử cách mạng nhiều nhất, luôn được ưu tiên trong việc phân bổ nội dung sản xuất hàng năm. Một loạt tác phẩm tiêu biểu của Hãng đã tới được với công chúng như: Chiếc xe thồ Điện Biên, Lời hứa Điện Biên, Kỷ vật của người lính, Chuyến tàu Thống nhất, Đóa hoa dâng Bác, Cậu bé giữ lá cờ Đảng, Em bé Hiền Lương, Chuyện kể ngày Tết độc lập, Chú bé loắt choắt, Người con gái kiên trung, Những viên bi sắc màu… Những bộ phim này không chỉ được chiếu ở các sự kiện mà còn được quảng bá rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng, đài truyền hình, các kênh chiếu phim trên nhiều nền tảng…

Cùng với sự gia tăng về số lượng, chất lượng của các phim này ngày càng được nâng cao. Phim hoạt hình về đề tài lịch sử Cách mạng không đơn thuần là phim phục vụ mục đích tuyên truyền một cách khô khan, minh họa lịch sử mà đang dần trở thành tác phẩm nghệ thuật đầy sức hút, hấp dẫn các khán giả nhỏ tuổi, có tính lan tỏa và truyền cảm hứng mạnh mẽ. Điều đó không chỉ thể hiện ở con số khán giả xem trực tiếp, lượt view, share trên các kênh chiếu phim, tương tác trên các diễn đàn như trailer phim Những viên bi sắc màu - kỷ niệm 53 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ trên không (1972 - 2025), đăng tải trên Fanpage của Hãng phim hoạt hình Việt Nam - đã thu hút hơn 1 triệu lượt xem, hơn 3000 lượt chia sẻ, hơn 60 nghìn lượt tương tác và bình luận. Điều đó cho thấy sự quan tâm của khán giả với đề tài này cũng như sức hấp dẫn của phim đối với người xem. Chất lượng những bộ phim này còn được khẳng định qua hàng loạt giải thưởng trong các Liên hoan phim vừa qua như: Giải cánh diều Bạc 2024 phim Chú bé loắt choắt - Hãng phim Hoạt hình Việt Nam; Giải Bông Sen bạc; Cánh diều Bạc phim Trở về - DeeDee Animation Studio…

Sự quan tâm chào đón của khán giả, sự khẳng định của giới chuyên môn cho thấy đề tài lịch sử Cách mạng không chỉ là mảng nội dung quan trọng trong việc giáo dục truyền thống, nuôi dưỡng lòng yêu nước cho thế hệ trẻ mà còn là đề tài thu hút thị hiếu người xem, nếu các nhà làm phim có cách tiếp cận và thể hiện hấp dẫn.

Đặc trưng thể loại phim hoạt hình lịch sử Cách mạng

Viết về lịch sử, về chiến tranh để làm phim đã là một thử thách, nhưng khi làm phim về đề tài này, đặc biệt là dành cho thiếu nhi, thì mức độ khó càng tăng lên. Người làm phim phải đối mặt với một mâu thuẫn đặc trưng: lịch sử đòi hỏi tính chính xác, trong khi hoạt hình lại thiên về trí tưởng tượng và tính ước lệ cao.

Đạo diễn, Họa sĩ Bùi Mạnh Quang - Tổng Giám đốc Hãng phim Hoạt hình Việt Nam cho biết: “Hoạt hình có đặc trưng riêng, cho phép cường điệu, hư cấu, sử dụng các yếu tố kỳ ảo. Tuy nhiên, với đề tài lịch sử Cách mạng, việc hư cấu quá đà có thể làm ảnh hưởng đến tính chân thực, làm sai lệch tinh thần lịch sử. Ngược lại, nếu quá nệ thực, bộ phim dễ trở nên khô khan, nặng tính minh họa. Bởi thế, trong các phim như Lời hứa Điện Biên, Chiếc xe thồ Điện Biên, tôi chọn cách thể hiện theo hướng khái quát, sử dụng hình ảnh biểu tượng để truyền tải cảm xúc thay vì tái hiện chi tiết sự kiện".

Khá thành công với bộ phim hoạt hình Chú bé loắt choắt, lấy cảm hứng từ bài thơ “Chú bé loắt choắt” của nhà thơ Tố Hữu, đạo diễn Vũ Duy Khánh thay vì tập trung vào mất mát, đau thương, đã hướng tới việc khắc họa vẻ đẹp lãng mạn Cách mạng, làm nổi bật tinh thần lạc quan, tình yêu quê hương đất nước: “Nhận kịch bản về đề tài trẻ thơ trong thời chiến là một thử thách với tôi. Bản thân tôi là người chưa trải qua chiến tranh, chỉ cảm nghiệm qua nghe và đọc về chiến tranh, nên tôi tiếp cận kịch bản bằng cách kể chuyện dung dị, giàu chất thơ với phong cách vẽ 2d frame by frame thuần khiết, ít hiệu ứng kỹ thuật số để giữ lại sự mộc mạc, trong sáng nhất của chú bé Loắt choắt đối lập với sự dữ dội, tàn khốc của chiến tranh”. Với cách tiếp cận này, bộ phim giúp các em tiếp nhận lịch sử một cách nhẹ nhàng, thông qua cảm xúc thay vì áp đặt một cách cứng nhắc.

Không chỉ kể lại quá khứ, sử dụng ngôn ngữ hoạt hình như một nghệ thuật đặc thù, bộ phim Trở về tái hiện lịch sử đan xen giữa tính chân thực và sáng tạo, tạo nên những trải nghiệm thú vị cho người xem. Đạo diễn trẻ Đoàn Anh Kiệt, chia sẻ: “Mượn bối cảnh cuộc kháng chiến chống Mỹ, Trở về theo chân chàng lính trẻ sau cuộc chiến kết thúc, bất ngờ bị cuốn vào một hành trình kỳ lạ, đưa anh lạc vào thế giới tâm linh, tín ngưỡng của người Việt Nam, qua đó dần nhận ra những sự thật sâu sắc về thực tại và chính mình”.

Là mảng đề tài phong phú để các nhà làm phim mặc sức khai phá, tuy nhiên, với những yêu cầu về đề tài và đặc trưng của ngôn ngữ thể hiện, các nhà làm phim hoạt hình cần có sự nghiên cứu sâu hơn, phải là những người vừa am hiểu về lịch sử, vừa giỏi về chuyên môn hoạt hình để có thể tìm được cách thể hiện phù hợp nhận thức và thẩm mỹ của khán giả trẻ trong xã hội hiện đại hiện nay.

Hoạt hình lịch sử Cách mạng: Hướng đi tương lai

Từ diện mạo của điện ảnh hoạt hình Việt Nam, có thể nhận thấy dòng phim hoạt hình lịch sử Cách mạng đang đứng trước cơ hội phát triển mới. Nguồn chất liệu lịch sử của Việt Nam vô cùng phong phú, trải dài qua nhiều thời kỳ, với nhiều nhân vật và câu chuyện giàu tính điện ảnh. Đây là nền tảng quan trọng để các nhà làm phim khai phá. Và điều quan trọng, người lớn chúng ta cần chú trọng nhiều hơn vào đề tài này để định hướng cho thế hệ trẻ những giá trị sâu sắc mà lịch sử mang lại, theo cách tích cực, phù hợp với thời đại. Biên kịch phim Những viên bi sắc màu - Đại tá Phan Đức Tuấn không muốn đi quá sâu vào sự tàn khốc, tang thương của chiến tranh, chỉ muốn khai thác một phần của chiến tranh trong con mắt của trẻ thơ, qua lăng kính của những viên bi ve, thể hiện nỗi nuối tiếc của chính anh và những thế hệ đã đi qua chiến tranh. “Tôi chỉ mong con cháu mình biết được các thế hệ cha anh đã sống những ngày như thế, chiến tranh đã cướp đi những niềm vui giản dị và cả những điều quý giá nhất của chúng ta” - anh chia sẻ.

Trong thời gian tới, xu hướng phát triển của dòng phim này sẽ tập trung vào việc đổi mới cách kể chuyện, các nhà làm phim có thể khai thác góc nhìn cá nhân, những câu chuyện nhỏ trong bối cảnh lớn, hoặc sử dụng cấu trúc kể chuyện hiện đại để tăng tính hấp dẫn. Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ mới trong sản xuất hoạt hình với sự hỗ trợ của kỹ xảo hình ảnh đến âm thanh - sẽ góp phần nâng cao chất lượng tác phẩm.

Tóm lại, phim hoạt hình đề tài lịch sử Cách mạng đang trong giai đoạn chuyển mình, nỗ lực tìm kiếm ngôn ngữ kể chuyện mới. Chúng ta hy vọng rằng, lớp trẻ sẽ cảm nhận, hiểu được lịch sử bằng chính sự thấu cảm của tâm hồn, bằng sự tự nguyện và lan tỏa tình yêu lịch sử dân tộc một cách tự nhiên qua cách kể chuyện của hoạt hình. Yêu lịch sử qua phim hoạt hình sẽ giúp các em thấy lịch sử vô cùng hấp dẫn, từ đó tự bản thân các em sẽ đọc và tìm hiểu lịch sử từ nhiều nguồn để có cái nhìn sâu sắc hơn về lịch sử dân tộc.

	Màn trở lại đầy náo nhiệt của hội boss cưng 'Mèo siêu quậy ở viện bảo tàng' giữa Ai Cập huyền bí
	Nhiều địa danh tại Việt Nam sẽ xuất hiện trong tập đặc biệt của Doraemon